Güvercin Gerdanlığı çevirilerinin karşılaştırılması

Bir kitabın neden birden fazla çevirisi yapılır? Yapılan bu çevirilerden biri, neden diğerlerinden daha fazla okunur? Daha fazla okunan çeviri daha kaliteli midir? Bu soruların tek bir yanıtı olmadığını söylemek mümkündür. Ancak ilk akla gelen "Yapılan çevirilerin nitelikleri birbirinden farklı mı?" sorusu olmaktadır. Bu sorunun muhtemel cevaplarını bulmak için hazırlanmış bu çalışma İbn Hazm'ın aşk ile ilgili yazdığı Güvercin Gerdanlığı kitabının üç farklı çevirisini (Mehmet Hakkı Suçin, Selahattin Hacıoğlu ve Sare Öztürk) nitelik açısından incelemiştir. Bu inceleme, Nida'nın çeviri teorisi olan dinamik ve biçimsel eşdeğerliği sağlama kriterine göre yapılmıştır. Çevirilerin tamamını incelemek yerine, sadece kaynak metinde geçen ve bendeniz tarafından belli kriterlere göre seçilen 100 beytin incelenmesi yapılmıştır. Bu incelemede çevirilerin dinamik ve biçimsel eşdeğerliğinin sağlanmasının yanı sıra ayrıca şiirsel yönleri de yüzeysel olarak incelenmiştir. Çevirmenlerin tercümelerinde beyitlerin şiirsel yönü olan aliterasyon, asonans ve kafiye düzenini sağlayıp sağlamadıklarına bakılmıştır. Mehmet Hakkı Suçin tarafından yapılan çevirilerin daha çok dinamik eşdeğerliği sağladığı ve şiirselliği ön plana çıkardığı tespit edilmiştir. Selahattin Hacıoğlu tarafından yapılan çevirilerin ise daha çok biçimsel eşdeğerliği sağladığı, Sare Öztürk'ün ise serbest şiirsel çeviri tarzını tercih ettiği görülmüştür. Bu araştırma kapsamında yapılan karşılaştırmada, şiir çevirisinin nesre göre daha zor olduğu anlaşılmıştır. Bu zorluğu, kaynak metnin Arapça olması, çevirmenlerin her iki dildeki yetkinliklerinin önemli rol oynaması nedenleriyle açıklamak mümkündür. Bu zorluğa rağmen başarılı çeviriler yapıldığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Arap Dili, Çeviri, Karşılaştırma, Aliterasyon, Asonans, Kafiye, Dinamik ve Biçimsel Eşdeğerlik