Halk tıbbında cilt üzerinde kullanılan bitki ekstrelerinin nanoçiçek metodu ile hazırlanması ve etkinliklerinin in vitro yöntemlerle araştırılması

Son yıllarda, dünya genelinde kozmetik sektörü de dahil pek çok alanda, insanların doğala ve doğal kaynaklı ürünlere yöneldiği görülmektedir. Bu sebeple halk tıbbında kullanılan doğal kaynaklar da yeniden önem kazanmıştır. Bu çalışmamızda, geleneksel olarak, Anadolu'da cilt problemlerinde kullanıldığı belirlenen beş bitki, Asplenium ceterach L., Malva sylvestris L., Portulaca oleracea L., Persea americana Mill. ve Equisetum arvense L. bitkilerinin cilt üzerindeki etkilerinin bilimsel olarak araştırılması ve özellikle yaşlanma karşıtı (anti-aging) olarak kullanılabileceğinin kanıtlanması hedeflenmiştir. Bu doğrultuda A. ceterach, M. sylvestris, P. oleracea ve E. arvense 'nin toprak üstü kısımları, P. americana' nın ise yaprakları kullanılarak metanollü (MeOH) ekstreleri hazırlanmıştır. Bu ekstrelerden hareketle, ilk kez bakır (Cu2+) ve çinko (Zn2+) iyonları kullanılarak iki farklı organik-inorganik hibrit nanoçiçek yapıları sentezlenmiştir. Sentezlenen bu nanoyapılar SEM, EDX, XRD ve FT-IR analizleri ile karakterize edilmiştir. Organik-inorganik nanoçiçeklerin ve bitkilerin metanollü ekstrelerinin karşılaştırmalı olarak ciltte önemli fonksiyonlara sahip hyaluronidaz ve jelatinaz (MMP-2/MMP-9) enzimlerinin inhibisyonuna yönelik in vitro çalışmalar yapılmıştır. Tez kapsamında yapılan araştırmalarımız sonucunda nanoçiçek yapıların aktivitesinin, metanollü ekstrelerine kıyasla daha yüksek oldukları belirlenmiştir. Hyaluronidaz enzimi üzerindeki en yüksek inhibitör aktiviteye P. americana'nın çinko (Zn2+) hibrit nanoçiçek yapısı; jelatinaz enzimi üzerindeki en yüksek inhibisyona ise E. arvense' nin bakır (Cu2+) hibrit nanoçiçek yapısının sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu bilgiler ışığında, belirlenen bitki ekstrelerinin nanoçiçek yapıları kullanılarak etkili, güvenli, kaliteli ve yeni jenerasyon preparatların kozmetik sektörüne kazandırılması amaçlanmaktadır.