Investigation of repeated dose toxicity of raw and processed Lupinus albus L.

Amaç: Bu araştırmanın amacı Lupinus albus L. tohumlarının işlem görmeden (ham halde) ve işlem gördükten sonraki güvenlik profillerini kanıtlamak için kapsamlı bir toksikolojik değerlendirme yapmaktır. Termiye, Kinolizidin alkaloit (QA) bileşiminde önemli değişkenliğiyle bilinen bir bitki türüdür; bu değişkenlik, yalnızca aynı tür içindeki farklı genetik formlar arasında değil, aynı zamanda toprak koşulları ve kuraklık gibi çeşitli çevresel faktörlere yanıt olarak da değişiklik gösterebilir. Termiye tohumlarının hayati organlar, özellikle karaciğer ve böbrekler üzerindeki potansiyel toksik etkilerinin yanı sıra oksidatif stres belirteçleri üzerindeki etkileri Sprague Dawley sıçan modelinde araştırıldı. Hem işlenmiş hem de ham termiye tohumları, 28 günlük bir süre boyunca farklı dozaj seviyelerinde uygulandı. Termiye toksisitesinin gıda ve hayvan yemi güvenliği üzerindeki etkilerinin kapsamlı bir şekilde anlaşılmasını sağlamak için organ hasarı, oksidatif stres parametreleri ve diğer ilgili faktörler değerlendirildi. Materyal ve Yöntemler: Bu çalışmada Sprague Dawley sıçan modeli kullanıldı. Sıçanlar her grupta 5 erkek ve 5 dişi olacak şekilde, düşük doz (665 mg/kg vücut ağırlığı/gün) işlenmiş (acılığı giderilmiş) ve ham (acılığı giderilmemiş) termiye süspansiyonu ve yüksek doz (2000 mg/kg vücut ağırlığı/gün) işlenmiş (acılığı giderilmiş) ve ham (acılığı giderilmemiş) termiye süspansiyonu olmak üzere dört gruba ayrıldı. Termiye süspansiyonları her gruba 28 gün boyunca oral gavaj yöntemi ile uygulandı. Kapsamlı kan biyokimyası analizleri yapıldı, organ dokuları toplandı ve histopatolojik inceleme yapıldı. Ek olarak, hayvanların kilo alımı izlendi ve genel refahı değerlendirmek için hemogram testleri yapıldı. Verileri analiz etmek için ANOVA, Welch ANOVA, Kruskal-Wallis testleri ve Bonferroni düzeltmeleri dahil olmak üzere çeşitli istatistiksel testler uygulandı. Bulgular: Farklı deney gruplarında yapılan çalışmada hem karaciğerde hem de böbreklerde farklı organ hasarı modelleri ortaya çıktı. Özellikle, ham termiye tohumunun tüketimi, dozaj veya cinsiyete bakılmaksızın bu organlarda nekroza, infiltrasyona ve tıkanıklığa neden olmuştur. Bunun aksine, işlenmiş termiye süspansiyonu, karaciğer ve böbreklerde gözlemlenebilir bir hasar sergilememektedir. Oksidatif stres belirteçlerindeki değişimler vurgulanmıştır ve bu durum, yüksek dozda işlenmiş termiye kullanan grupta, oksidatif streste potansiyel bir azalma olduğunu düşündürmektedir. Ek olarak, beyaz kan hücresi sayımında cinsiyete özgü bir yanıt gözlendi. Bu bulgular termiye toksisitesi, gıda ve hayvan yemi güvenliği hakkında değerli bilgiler sağlamaktadır. Sonuç: Ham (acılığı giderilmemiş) termiye tohumlarının tüketimi, cinsiyete bakılmaksızın hem düşük hem de yüksek dozlarda sıçanlarda hem karaciğerde hem de böbreklerde nekroz ve tıkanıklığa yol açmıştır. Hasar şiddetindeki değişiklik, her iki organda da yüksek dozlarda infiltrasyon olarak gözlendi. Bununla birlikte, işlenmiş (acılığı giderilmiş) termiye tohumlarının hem düşük hem de yüksek dozlarda tüketimi, sıçanlarda cinsiyete bakılmaksızın karaciğer ve böbreklerin normal işleyişini olumsuz etkilememiştir. Hayvan ağırlığında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunması, acı bakla tüketiminin hayvanların büyüme ve gelişmesini etkileyebileceğini düşündürmektedir. Ayrıca bulgumuz; termiye tüketiminin ALT seviyeleri üzerinde farklı etkileri olabileceğini ve erkek ve dişilerde WBC sayısını farklı şekilde etkileyebileceğini göstermektedir. Ek olarak, gözlemlerimiz termiyenin oksidatif stres belirteçleri üzerinde doza bağlı bir etkiye sahip olabileceğini düşündürmektedir. Öte yandan geleneksel acılığı giderme yöntemleri doğru uygulandığında olumsuz sonuçların önüne geçilmiştir. Bu bulgular termiye toksisitesi ve hayati organlar üzerindeki olumsuz etkilerin azaltılmasında acılık gidermenin potansiyel faydaları hakkında değerli bilgiler sağlamaktadır. Termiye toksisitesinin altında yatan mekanizmaları ve güvenli kullanımını aydınlatmak için daha fazla araştırma yapılması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: "Lupinus albus L.", "Termiye toksisitesi", "Kinolizidin alkaloit", "Sıçan modeli", "Subakut toksisite", "Organ hasarı", "Oksidatif stres belirteçleri", "Gıda güvenliği"