Hanehalkı harcama esneklikleri ve çocuk maliyeti-Türkiye örneği

Bu çalışmada Türkiye'de hanehalklarının, çeşitli mal gruplarına ait harcama esneklikleri, gelir dağılımının farklı noktalarındaki hanehalklarının harcama esnekliklerindeki farklılaşmaları ve eşdeğerlik ölçeklerinin tahmin edilmesi amaçlanmıştır. Bu nedenle TUİK'in 2003, 2007 ve 2011 yıllarına ait Hanehallkı Bütçe Anketlerinin mikro veri seti kullanılarak hanehalklarının harcamalarına yönelik analizler yapılmıştır. Buna göre hanehalkları, her yıl için %20, %60 ve %20 'lik gelir gruplarına ayrılmıştır. Tüm yıllarda, en düşük gelirli grubun bütçelerinden en çok payı gıdaya, yüksek gelirli grubun ise bütçelerinden en çok payı konuta ayırdıkları gözlemlenmiştir. Türkiye genelinde ise harcama bakımından en çok bütçe payına sahip mal grupları gıda, konut ve ulaştırma grupları olmuştur. Öte yandan 2007 yılından 2011 yılına doğru ulaştırma payında ise gözle görünür bir biçimde artış gözlemlenmiştir. Türkiye geneli için gıda, alkol-sigara-tütün, sağlık gibi harcamaların zorunlu mal özelliği gösterdiği görülmüştür. Kültür-eğlence, eğitim gibi mal grupları düşük gelirliler için zorunlu mal olarak bulunurken, aynı mallar yüksek gelirli gruplar için lüks mal olarak bulunmuştur. Çocuk maliyetinde 0-5 yaş arasındaki bir çocuğun maliyeti %32 ile %42 oranı arasında, 6-14 yaş arasında bir çocuğun %41 ile %48 oranı arasında, 15-19 yaş arasında bir çocuğun ise %33 ile %43 arasında olduğu gözlemlenmiştir. Bu çalışma sonunda elde edilen sonuçlar gelir grupları arasındaki tüketim davranışları arasındaki farklılıklarını göz önüne sermektedir.