Hasta güçlendirici hemşire davranışlarına yönelik hasta algıları ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması

Bu çalışma Hasta Güçlendirici Hemşirelik Davranışlarına Yönelik Hasta Algıları Ölçeğinin Türkçe geçerlik ve güvenirliğini sağlamak amacıyla yapılan metodolojik bir çalışmadır. Çalışma Düzce Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinde olan a)okur-yazar olan ve b)araştırmanın gerçekleştirileceği tarih aralığında en az 24 saat tedavi görmekte olan 230 hasta ile yapılmıştır. Çalışmanın verileri 1 Mart-30 Nisan 2024 tarihleri arasında toplanmıştır. Çalışmaya katılmaya gönüllü olan hastalara Hasta Güçlendirici Hemşire Davranışlarına Yönelik Hasta Algıları Ölçeği uygulanmıştır. Çalışmadaki tüm verilerin tanımlayıcı istatistikleri hesaplanmıştır. Ölçeğin geçerliği için dil geçerliliği, içerik/kapsam geçerliği ve yapı geçerliği incelenmiştir. Ölçeğin yapı geçerliliğini saptamak için Doğrulayıcı Faktör Analizleri uygulanmıştır. Katılımcıların %66,8'inin 65 yaş ve üstü olduğu, %51,3'ünün erkek olduğu, %67,7'sinin evli olduğu tespit edilmiştir. Ölçek maddelerinden alınan en düşük ve en yüksek puanlar ile maddelerin puan ortalamaları ve standart sapmalarına bakıldığında en düşük 2,61±3,41 puan, en yüksek 4,70±1,17 puan aldıkları görülmüştür. Madde toplam puan korelasyon değerlerinin 0,30 ve üzerinde olmadığı ve toplam puan korelasyon değerleri 0,30 altına kalan maddelerin analizden çıkarılması gerektiği tespit edilmiştir. Tüm maddelerin faktör yük değerlerinin 0,30 üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Doğrulayıcı Faktör analizine göre ölçeğin yapısal denklem model sonucu p=0,000 düzeyinde anlamlı olduğu, ölçeği oluşturan 26 madde ve altı faktörlü ölçek yapısıyla ilişkili olduğu belirlenmiştir. Birinci düzey çok faktör analizi sonuçlarına göre ilgili ölçeğin uyum iyiliği indekslerine bakıldığında; RMSEA 0,066 ile kabul edilebilir uyum; χ2 (Cmin/df) 2,007 ile mükemmel uyum gösterdiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak ölçeğin yapı geçerliliğinin sağlandığı tespit edilmiştir. Ölçekte yer alan maddelerin ayırt ediciliklerinin belirlenmesi dehedflenmiş olup ölçekten elde edilen ham puanlar büyükten küçüğe doğru sıralanmış, alt %27 ve üst %27'de yer alan grupların puan ortalamaları bağımsız grup t-testi kullanılarak karşılaştırma yapılmıştır. Ölçek geneline ilişkin alfa değeri 0,902 olarak hesaplanırken faktörlere ilişkin alfa değeri 0,592-0,892 arasında hesaplanmıştır. Sonuçlara göre iki yarı arasındaki korelasyon katsayısı ölçüm aracı için 0,70 üzerinde hesaplanmıştır. Çalışmada test sonucunda, ölçeğin maddeleri cevaplandırılırken bireylerin kendi fikirlerine göre maddeleri yanıtladıkları belirlenmiştir ve ölçeklerde tepki yanlılığı olmadığı tespit edilmiştir (p = 0.000). Sonuç olarak Hasta Güçlendirici Hemşirelik Davranışlarına Yönelik Hasta Algıları Ölçeği'nin geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu bulunmuştur.