Hastane dışı kardiyopulmoner arrest hastalarında spontan dolaşımın geri dönmesi ve kısa dönemde nörolojik iyileşme belirteci olarak kan gazı parametrelerinin ve end tidal karbondioksit değeri etkinliğinin araştırılması

Hastane Dışı Kardiyopulmoner Arrest Hastalarında Spontan Dolaşımın Geri Dönmesi ve Kısa Dönemde Nörolojik İyileşme Belirteci Olarak Kan Gazı Parametrelerinin ve end Tidal Karbondioksit Değeri Etkinliğinin Araştırılması Giriş ve Amaç: Ani kardiyopulmoner arrest sonrası mortalite oranları oldukça yüksektir. Bu dönemde yapılan müdahaleler hastanın spontan dolaşımının geri döndürülebilmesine (SDGD) ve dönüş sonrası nörolojik hasarın azaltılmasına yönelik olmaktadır. Resüsitasyon sırasında hastanın tedaviye yanıtının değerlendirildiği parametrelerden kan gazı analizi ve endtidal karbondioksit (EtCO2) ölçümü kullanımı ve değerlendirilmesi en kolay olanlardandır. Biz çalışmamızda bu paramatrelerin SDGD'yi tahminde ve SDGD sonrası nörolojik sağ kalımın değerlendirilmesinde kullanılabilirliğini değerlendirmeyi amaçladık. Metot: Çalışma Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesi Acil Kliniği'nde bir yıl süre ile prospektif olarak yapıldı. Hastane dışından kardiyopulmoner arrest (HDKA) olarak gelen hastaların gelişlerinde ve eğer sağlanmışsa SDGD sonrası kan gazı örnekleri heparinli bir enjektör ile alındı. Endotrakeal tüp (ETT) ile entübasyonu yapılmış olan hastalardan eş zamanlı olarak kapnografi ile gelişlerinde ve SDGD sağlandığında EtCO2 değerleri ölçülerek kaydedildi. SDGD sağlanan hastaların nörolojik değerlendirmesi 1. saatlerinde ve taburculuklarında serebral performans skoru(SPS) hesaplanalarak yapıldı. Eksitus olan ve SDGD sağlanan hastaların analiz sonuçları istatistiksel olarak değerlendirildi. Bulgular: SDGD sağlanan hastalar kontrol grubunu oluşturmak üzere toplamda 155 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların ortalama yaşı tüm grup için 65,45 ± 15,12 (17-93) ölçüldü. Hastaların % 58,7'si erkek cinsiyetteydi. Yapılan kan gazı değerlendirmesinde PCO2, PO2 ve kapnografi ile ölçülen EtCO2 değerlerinin prognostik belirteç olarak kullanılabileceği gösterilmiştir parsiyel oksijen (PO2), parsiyel karbondioksit (PCO2) ve kapnograf ile ölçülen EtCO2 değerinin de SDGD'nin tahmininde kullanılabilir bir belirteç olduğu gösterilmiştir (p<0,05). Yine kan gazından ölçülen laktat, baz fazlalığı (BE) değerleri ile de SDGD'nin sağlanması arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki gösterilememiştir (p>0,05).Tüm bunların aksine arteriyoalveolar karbondioksit farkı (AaDCO2) değerinin SDGD tahmininde anlamlı olduğu (p<0,05) fakat nörolojik değerlendirmede kullanılamayacağı gösterilmiştir (p>0,05). Sonuç: Çalışmamız sonucunda kan gazı parametreleri ve EtCO2'nin tek başına SDGD'nin tahmininde kullanılabileceği gösterilmiştir. EtCO2 ve PO2 kullanılarak hesaplanan AaDCO2 değerinin ise HDKA hastaların prognozunun tahmininde kullanılabileceği yönündedir. Fakat nörolojik sağ kalımla ilgili fikir vermez. Anahtar Kelimeler: Hastane dışı kardiyopulmoner arrest, kan gazı, laktat, endtidal karbondioksit (EtCO2), arterioloalveolar karbondioksit farkı (AaDCO2).