Hatay ilinde kanin leishmaniasisin araştırılması

Amaç: Kanin Leishmaniasis (KanL), köpeklerde Leishmania parazitinin etken olduğu vektör kaynaklı zoonoz bir hastalıktır. Çalışmamızda farklı tanı yöntemleriyle Hatay'daki KanL'in araştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Hatay Sahipsiz Hayvan Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi'nden ve dört ilçeden toplam 100 köpekten düz kan, sitratlı kan, lenf aspirasyonu ve konjuktival svap alındı. Kan ve lenf aspirasyonundan yayma preparatlar hazırlandı. Kanın pellet kısımları ve lenf aspirasyonundan NNN besiyerine ekim yapıldı. Tüm örnekler ELISA ve rK39 hızlı tanı testiyle çalışıldı. Moleküler tanı için; kanın pellet kısmı, sitratlı kan, lenf aspirasyonu, kojuktival svap ve üreme gözlenen besiyerlerinden DNA izolasyonu yapılarak ITS–1 (internal-transcribed-spacer-1) ve Hsp70 (heat-shock-protein70) gen bölgesi kullanılarak Gerçek Zamanlı Polimeraz Zincir Reaksiyonu (GZ-PZR) uygulandı. Bulgular: Toplam100 köpeğin kan yaymalarının hiçbirinde Leishmania amastigotları görülmedi. Lenf aspirasyonu alınabilen 43 köpeğin yayma preparatlarının %18,60'ında (8/43) amastigotlar saptandı. NNN besiyerinde; kanın pelet kısmında %4 (4/100), lenf aspirasyonunda ise %11,63'ünde (5/43) promastigotların ürediği gözlendi. ELISA ile %60 (60/100), rK39 hızlı tanı testiyle %22 (22/100) oranında seropozitiflik belirlendi. ITS-1 GZ-PZR sonucunda kanın pellet kısmıyla %12 (12/100), sitratlı kanla %11 (11/100), lenf aspirasyonuyla %46,51 (20/43) ve konjuktival svap ile %23 (23/100) oranında pozitiflik saptandı. Moleküler olarak pozitif olan köpeklerin biri L.tropica, diğerleri L.infantum/donovani olarak tiplendirildi. L.infantum/donovani olduğu saptanan örnekler, Hsp70 GZ-PZR sonucunda L.infantum olduğu belirlendi. Sonuçlar: Çalışmada 100 köpeğin 60'ının çalışılan testlerden en az biriyle pozitif olduğu belirlendi. Hatay'da KanL seroprevalansı %60 olarak saptandı. Kullanılan yöntemler arasında en yüksek pozitiflik ELISA ile elde edildi. Bölgemizde KanL etken türü genel olarak L.infantum olmak üzere, ilk kez bir köpekte L.tropica saptandı. Anahtar Kelimeler: Leishmaniasis, Rezervuar, Köpek, Tanı, Hatay.