Hayat bilgisi dersinde kanıt temelli öğrenme yaklaşımının öğrencilerin problem çözme becerilerine etkisi

Bu araştırmanın amacı, Hayat Bilgisi dersinde Kanıt Temelli Öğrenme yaklaşımının öğrencilerin problem çözme sürecindeki becerilerine olan etkisini belirlemek ve bu etkinin süreç içerisindeki yansımalarını hem nicel hem de nitel verilerle ortaya koymaktır. Araştırma, karma yöntem yaklaşımı doğrultusunda desenlenmiş ve iç içe karma desen kullanılmıştır. Nicel boyutta, ön test-son test denkleştirilmemiş kontrol gruplu desen uygulanmış; nitel boyutta ise bütüncül tek durum deseni benimsenmiştir. Nitel veriler, deneysel sürece gömülü şekilde toplanarak nicel bulguların açıklanmasına katkı sağlamış ve uygulamanın bağlamsal etkileri çok yönlü olarak değerlendirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, bir devlet okulunda öğrenim gören ilkokul 3. sınıf düzeyindeki 21'i deney, 21'i kontrol grubunda yer alan toplam 42 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama sürecinde nicel veriler "Çocuklar İçin Problem Çözme Becerisi Ölçeği" aracılığıyla toplanmış; nitel veriler ise ders transkriptleri, öğrenci ürünleri, bireysel görüşmeler ve öğretmen günlükleri yoluyla elde edilmiştir. Araştırmanın nicel bulguları, Kanıt Temelli Öğrenme yaklaşımının uygulandığı deney grubundaki öğrencilerin problem çözme becerilerinde, kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde artış sağladığını göstermiştir. Özellikle problemi tanıma, çözüm yolları belirleme ve karar verme alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı gelişmeler elde edilmiş; bilgi toplama alt boyutunda sınırlı sayıda öğrenci gelişim göstermiş, çözüm şeklini değerlendirme boyutundaki gelişme ise anlamlılık düzeyine ulaşmamıştır. Nitel bulgular ise öğrencilerin problem çözme sürecine çok yönlü katılım sağladığını; özellikle problemi tanımlama, gerekçeli açıklama yapma, kanıta dayalı düşünme ve alternatif çözüm üretme gibi becerilerde derinleşme gösterdiğini ortaya koymuştur. Görsel ve duyuşsal açıdan dikkat çekici kanıtların kullanımı, öğrencilerin sürece etkin katılımını artırmış; öğrenciler yalnızca fikir üretmekle kalmamış, bu fikirleri kanıtlarla temellendirme eğilimi göstermiştir. Tüm bulgular bir arada değerlendirildiğinde, Kanıt Temelli Öğrenme yaklaşımının Hayat Bilgisi dersinde öğrencilerin problem çözme becerilerini geliştirmede etkili ve işlevsel bir öğretim yaklaşımı olduğu sonucuna ulaşılmıştır