Hayat ve bireysel emeklilik şirketlerinin finansal performanslarının kümeleme analizi ile değerlendirmesi

Hayat sigortası ve bireysel emeklilik sistemleri, sosyal güvenliğin finansmanında karşılaşılan sorunlarına çözüm sağlar ve mevcut sosyal güvenlik sistemlerine ek olarak ortaya çıkmıştır. Bireysel emeklilik sistemiyle birlikte bireyler emeklilik dönemlerinde cari harcamalarından vazgeçme ve ek gelir elde etme imkanına sahip olmakta, katılımcılardan elde edilen birikimler ile sosyal güvenliğin finansmanını da kolaylaştırılmaktadır. Araştırmada 2019, 2020 ve 2021 dönemleri arasında Türkiye'de yerli ve yabancı sermayeyle faaliyet gösteren 17 adet emeklilik ve hayat sigorta şirketinin çeşitli finansal göstergelerinden (yazılan primler, dönem net kar/zarar, varlıklar toplamı, toplam özsermaye, prim üretimleri, sektör pazar payı, alınan prim/özkaynak, özkaynak/aktif toplam) faydalanılarak sigorta şirketlerinin sınıflandırılması sağlanacaktır. Böylelikle yerli ve yabancı sigorta şirketleri kümelenerek hangilerinin homojen bir kümede yer aldığı tespit edilmiş olacaktır. Araştırmada farklı sigorta şirketleri arasında benzer özelliklerine dayanarak sınıflandırma yapmak için üç farklı kümeleme analizi yöntemine başvurulmuştur. Bu yöntemler; hiyerarşik olmayan (k-ortalamalar) kümeleme metodu, hiyerarşik kümeleme metodu ve iki adımlı (two step) kümeleme metodudur. Elde edilen bulgular yerli emeklilik ve hayat sigorta şirketlerinin finansal göstergelerinin özellikle de sektör pazar payı finansal göstergesi açısından yabancı sermayeli sigorta şirketlerine kıyasla daha yüksek olduğunu göstermektedir. Ayrıca araştırma kapsamında yer alan sigorta şirketleri; yabancı sermayeli şirketler, yerli sermayeli şirketler, yerli ve kamu sermayeli şirketler olarak 3 farklı kümede toplandığı gözlemlenmiştir.