Hayırsever bir iş adamı Sıtkı Davut Koçman

Osmanlı Devleti'nin son döneminde madenler yabancı şirketler tarafından işletiliyordu. Yeni kurulan genç Cumhuriyet'in Atatürk öncülüğünde yürüttüğü her millileşme politikaları doğrultusunda madenlerin millîleştirilmesine öncülük etmek üzere yerli maden mühendisleri yetiştirmek amacıyla 1923 yılında Zonguldak'ta Yüksek Maden Mühendis Mektebi açılmıştır. 1912 yılında dünyaya gelen Sıtkı Davut Koçman, 1931 yılında Zonguldak Yüksek Maden Mühendis Mektebi'nden Türkiye Cumhuriyeti'nin yetiştirdiği ilk mühendislerden biri olarak mezun olmuştur. Mezun olduktan hemen sonra Göcek'teki İngilizlere ait Stanley Peterson firmasında maden mühendisi olarak göreve başlamıştır. 1930'lu yılların sonlarına doğru yeraltı kaynaklarının işletilmesi bütünüyle millîleştirilip yabancı firmaların çalışmaları durdurulunca, kendisi gibi Zonguldak Yüksek Maden Mühendis Mektebi'nden mezun olan Selahattin Göktuğ ile birlikte Köyceğiz Krom, Kıyra Krom ve Toros Krom adıyla kurduğu firmalar aracılığıyla Muğla'nın birçok ilçesinde krom madeni çıkartmaya ve başta Almanya olmak üzere birçok ülkeye denizyoluyla ihraç etmeye başlamıştır. İhraç ettikleri kromu nakletmek için yine iş ortağı Selahattin Göktuğ ile birlikte Almanya'da şilepler yaptırarak madencilikle başlayan iş hayatını armatörlük, tavukçuluk, otomotiv, kimya sınai gibi farklı alanlarda sürdürmüştür. Sıtkı Davut Koçman, kurduğu şirketlerin tamamını İstanbul'da, Karaköy Bankalar Caddesi Bozkurt Hanı'ndaki ofisinden yönetmiştir. Hisse sahipleri olarak şirketlerin yönetim kurulunda yer alan iş ortaklarıyla uzun yıllar uyum içerisinde çalışama başarısı göstermiştir. Otomotiv sektöründe İngilizlerle ortak olarak kurduğu BMC şirketi büyük başarı göstererek otomotiv alanında ülkenin en önemli şirketlerden biri haline gelmiştir. Tavukçuluk alanında hâlâ önemli şirketlerden olan Banvit uzun yıllar ülke ekonomisine önemli katkılar sağlamıştır. Armatörlük alanında Türkiye'nin sayılı firmalarından biri haline gelen Koçtuğ şirketiyle yerli ürünlerin dünya pazarlarına ihraç edilmesine öncülük etmiştir. Bu şirket adına satın alınan gemilere Muğla'nın ilçelerinin isimlerini vererek, iş hayatına başladığı bu yöreye özel bir önem verdiğini göstermiştir. Oğlu Ali Koçman'ı iş hayatı için en iyi şekilde yetiştirerek Türkiye'nin sayılı iş adamları arasında yer almasını sağlamıştır. Sıtkı Davut Koçman'ın iş tecrübelerinden faydalanan Ali Koçman genç yaşta 1980–1985 yıllarında TÜSİAD başkanı olarak ülkenin iş hayatında söz sahibi olmuştur. İş hayatının zirve noktasına geldiğinde önce kadim dostu Selahattin Göktuğ'u, ardından oğlu Ali Koçman'ı genç yaşta kaybetmenin büyük üzüntüsünü yaşamış olan Sıtkı Davut Koçman, ömrünün sonuna kadar kurduğu şirketlerin büyük bölümünde yönetim kurulu başkanlığı yapmıştır. İş hayatı boyunca elde ettiği servetinin önemli bir bölümünü eğitim alanına vakfetmiştir. Bunun içinde hayatında daima özel bir yere sahip olduğu anlaşılan Muğla'yı seçmiştir. Muğla Üniversitesi kurucu Rektörü Prof. Dr. Ethem Ruhi Fığlalı ile görüşerek kuruluş aşamasındaki üniversitenin eksiklerini tamamlamak üzere Sıtkı Koçman Vakfı aracılılığı ile önemli miktarda bağış yapmıştır. Üniversitenin merkez kampüsünde ve ilçelerinde çok sayıda hizmet binası yaptırmıştır. Jeneratör ve güç kaynakları bağışlayarak eğitimin kesintisiz olarak sürülmesine çalışmıştır. Mudanya'daki çok sayıda dairesini de Sıtkı Koçman Vakfı'na bağışlamıştır. Yaptığı yüklü miktardaki bağışlara karşılık devletten vergi indirimi talebinde bulunmamıştır. Muğla Üniversitesi'ne bağışladığı binaların eşinin çok sevdiği narçiçeği renginde olmasına özen göstermiştir. Eşi Mefharet Hanım ile birlikte yurdun dört bir yayından gelen Muğla Üniversitesi öğrencilerinin barınma ve beslenme ihtiyaçlarının giderilmesi için yurtlar, yemekhane yaptırmıştır. Sağlık güvencesi olmayan öğrencilere ve ailelerine Mefharet Koçman Sağlık Merkezinde ücretsiz olarak sağlık hizmeti verilmesini sağlamıştır. Muğla Üniversitesi öğretim elamanlarının konaklama ihtiyacının giderilmesi için yine vakıf aracılığıyla lojmanlar yaptırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Sıtkı Davut Koçman, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Deniz Taşımacılığı, Madencilik, Tavuk Yetiştiriciliği, Otomotiv