Hazır giyim sektöründe bulanık uzman sistem yaklaşımı ile beden numarası belirleme

Bu araştırmada; kadın dış giyim alanında faaliyet gösteren ve kendi markasını üreten hazır giyim işletmelerinden alınan ölçü tabloları ve beden numaraları ile bulanık mantık yöntemiyle ortak bir beden numaralama sistemi modellemek ve müşterilerin beden numarasını kolay ve doğru bir şekilde tespit edebilen bir uzman sistem tasarlamak amaçlanmıştır. Bu amaçla konunun seçilme nedeni, üretici ve tüketici kitleleri ile konuya ilişkin eğitim veren kurum ve kuruluşlar açısından önemi aktarılmıştır. Ayrıca konuyla ilgili genel kuramsal ve teorik temeller açıklanmış ve alanla ilgili araştırma niteliğindeki çalışmalara yer verilmiştir.Araştırma da, Ankara'da faaliyet gösteren ve Ankara giyim Sanayicileri Derneği'ne üye olup kendi markası ile kadın dış giyim alanında faaliyet gösteren hazır giyim işletmeleri çalışma evreni olarak kabul edilmiştir. Çalışma evrenindeki hazır giyim işletmelerinin, hali hazırda kullandığı ölçü tabloları araştırmanın verilerini oluşturmuş ve modellemede ölçü tablolarındaki göğüs çevresi ölçüsü, bel ölçüsü ve kalça ölçüleri esas alınmıştır. Göğüs çevresi ölçüsü üst beden numaralamada, kalça çevresi ölçüsü de alt beden numarasının dominantı olarak kabul edilmiştir. Tüm boy ölçüsü de giysi boyu çıkış değişkeninin referansı olarak alınmıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel olarak minimum, maksimum ve ortalama değerleri alınmış ve bu veri aralıkları bulanık uzman sistem modellemede kullanılmıştır.Modellemede, öncelikle kadın dış giyim (Alt beden - üst beden - giysi boyu) beden numaralama sistemine etki eden parametreler belirlenmiş ve giriş çıkış değişkenleri tanımlanmıştır. İkinci aşamada bulanıklaştırma işlemi yapılarak üyelik fonksiyonları belirlenmiştir. Üyelik fonksiyonu için üçgen üyelik fonksiyonu seçilmiştir. Üçüncü aşamada ise bulanık kural tabanı belirlenmiş ve bir matris oluşturulmuştur. Bu matristen yola çıkılarak Üst beden ve alt beden numarasının tespit edilebilmesi için bulanık kurallar oluşturulmuştur. Dördüncü aşamada bulanık çıkarım mekanizması oluşturulmuştur. Sistem tasarımında bulanık çıkarım mekanizması olarak max-min çıkarım mekanizması kullanılmıştır. Son aşama olan durulaştırma işlemi için de ?Ağırlık ortalaması? yöntemi kullanılmıştır. Çalışma sonucunda perakende sektöründe kullanılmak üzere bulanık uzman sistem tasarlanmış ve C# programlama dili ile yazılım kodlanmıştır. Bu yazılım programı, üst beden, alt beden ve giysi boyunu tespit edebilmekte ve müşterinin vücut şeklini dikkate alarak beden numarasını belirleyebilen, tadilatsız ve uyumlu giysi alışverişi yapma olanağı sağlamaktadır.Araştırmada tasarlanan bulanık uzman sitemin verdiği karar ile geleneksel olarak kullanılan beden numarası tespit etme formülünün verdiği sonuçlar arasında doğru orantı olduğu anlaşılmış ve beden numarası tespit etmek için oluşturulan bulanık uzman sistemin daha hassas çalıştığı tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Hazır giyim, beden numaralama, tüketiciler, bulanık mantık, uzman sistemler