Hedef programlama tekniği ile ürün karması probleminin incelenmesi ve ORSAN A.Ş.'de bir uygulama

İşletmelerde, yatırım, üretim, finansman, satış, reklam ve benzeri özellikteki işletme kararlarında ana hedef, işletmenin belirlediği amaçlara ulaşabilmektir. İşletme için uygun kararların alınabilmesi için, güvenilir verilerin yanında amaçlar ile araçların uyumunu sağlayabilecek modern yöntemlerin de kullanılması gereklidir. Günümüzde büyük ve küçük ölçekli işletmelerde, karşılaşılan problemler oldukça çok ve karmaşıktır. Bu nedenle son dönemlerde işletme problemlerinin çözümlenmesinde yöneylem araştırması tekniklerinden büyük ölçüde yararlanılmaya başlanmıştır. Uzun yıllar kullanılan yöneylem araştırması teknikleri tek bir amacın minimizasyonu veya maksimizasyonu temeline dayanmaktadır. Bu klasik yöneylem araştırması teknikleri işletme problemlerinin çözümünde yetersiz kalmaktadır. Klasik çözüm yöntemleri, işletme problemlerinin karmaşık ve çok yönlü olması nedeniyle yerlerini çok amaçlı kantitatif karar verme tekniklerine bırakmışlardır. Çok amaçlı kantitatif karar verme teknikleri birbirleriyle gelişebilen birçok amacı göz önüne alarak ideal çözüme en yakın mümkün çözümü bulmaya çalışır. Bu çalışmada, çok amaçlı kantitatif karar verme tekniklerinden birisi olan ve işletme problemlerinde yaygın olarak kullanılan hedef programlama yöntemi kullanılarak ORSAN A.Ş. için işletmenin birden çok amacını en düşük sapmayla gerçekleştirmeyi amaçlayan optimum bir ürün karması oluşturulmuştur. Firma, oluşturulan üç temel ve sekiz alternatif üretim planı arasından izlediği politikalar doğrultusunda kendisine en uygun olanı seçebilecektir. Modellerin çözümü LİNDO paket programı ile yapılmıştır ve çözümler ekler bölümünde verilmiştir.