Hedonik açlığı olan ve olmayan yetişkinlerde evde hazırlanan ve hazır satılan besinler için sağlık ve genel algılarının değerlendirilmesi

Günümüzde bireyler artan sosyalleşme, iş yükleri gibi nedenlerden dolayı daha çok hazır satılan besinlere yönelmektedir. Bireylerin seçimlerini besinlerin algılanan enerji içeriği, hedonik açlık durumları, genel besin algısı ve sağlık algıları etkilemektedir. Bu çalışma, yetişkin bireylerin evde hazırlanan ve hazır satılan besinler için sağlık ve genel algılarının hedonik açlık durumlarına göre değerlendirilmesini amaçlamıştır. Araştırmaya Eskişehir ve Ankara illerinde yaşayan 18-65 yaş arası daha önce herhangi bir diyetisyenden diyet danışmanlığı almamış 195 birey dahil edilmiştir (n=109 kadın, n=86 erkek). 10 adet evde hazırlanan, 10 adet hazır satılan toplamda 20 besin fotoğraflanarak katalog oluşturulmuştur. Sağlık ve genel algılarını ölçmek için besinlerin enerji içeriği tahmini ve besinler ile ilgili 8 adet soru sorulmuştur. Hedonik açlık ise Besin Gücü Ölçeği (BGÖ) ile değerlendirilmiştir. Boy uzunluğu stadiometre ile, vücut kompozisyonu ise INBODY cihazı ile ölçülmüştür; bireylerin demografik verileri yüz yüze görüşmelerle toplanmıştır. Bulgulara göre, demografik değişkenlerde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Hedonik açlık 128 (%65,6) kişide varken, 67 (%34,4) kişide hedonik açlık bulunmamıştır. Kadınlarda 75(%68,8) kişide hedonik açlık varken erkeklerde 53(%61,6) kişide hedonik açlık bulunmuştur. Bireylerin yaş, antropometrik ölçüm ve vücut kompozisyonlarının hedonik açlık durumlarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark ortaya çıkmamıştır. Çalışmanın yaş ortalaması 26,6 yıldır. BGÖ puanı ise ortalama 2,8'tir. Bireylerin 20 besin için enerji içreği tahminlerinin hedonik açlık durumlarına göre bütün besinlerde istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Bireyler besinlerin enerji içeriğini olması gerekenden daha fazla tahmin etmişlerdir. Özellikle hazır satılan besinlerin evde hazırlanan besinlere oranla enerji içeriği daha fazla algılanmıştır. Hedonik açlık olan grupta kadınlar ile erkekler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Kadınlar erkeklerden gerçek enerji içeriğine daha yakın tahminde bulunmuştur. Besinlerin genel ve sağlık algılarında, evde hazırlanan ve hazır satılan besinlerin hedonik açlık ile ilişkisi açısından istatistiksel olarak anlamlı farklar bulunmaktadır. Sonuç olarak, özellikle hazır satılan besinlerin enerji içeriği olması gerekenden daha yüksek tahmin edilmektedir. Hedonik açlığın ise demografik, antropometrik ve vücut kompozisyonu özelliklerinden ziyade besinlerin genel ve sağlık algılarından etkilendiği görülmektedir.