Hekimlerin dördüncül korumayı uygularken meslektaşlarına tutum ve davranışları

Hekimlerin Dördüncül Korumayı Uygularken Meslektaşlarına Tutum ve Davranışları Amaç: Hasta hekim olduğunda, sağlık bakımı veren hekim açısından bazı özel ve zor durumlar ortaya çıkmaktadır. Bu durumların neler olduğunu ortaya çıkarmak amacıyla çalışmamız gerçekleştirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada anketler 01.10.2018-31.12.2018 tarihleri arasında İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde görev yapan gerek teşhis, gerekse tedavi aşamasında birebir hasta ile teması olan dahili ve cerrahi bölümlerin araştırma görevlisi hekimlerine uygulanmıştır. Tıp Fakültesi fakülte sekreterliğinden 320 araştırma görevlisinin dahili ve cerrahi bölümlerde görev yaptığı bilgisi alınmıştır. Araştırmada tamsayım hedeflenmiş olup ancak mevcut kitlenin %81'ine (258/320) ulaşılmıştır. Araştırmada kullanılan veriler ortanca (min-maks) ve sayı (yüzde) olarak özetlenmiştir. Sayısal değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu Shapiro-Wilk testi ile incelenmiştir. Uygun olan yerlerde Mann-Whitney U, Pearson ki-kare, Yates düzeltmeli Pearson ki-kare ve Fisher kesin testleri kullanılmıştır. p<0,05 istatistiksel anlamlılık düzeyi olarak kabul edilmiştir. Analizlerde IBM SPSS Statistics 22 paket programı kullanılmıştır. Bulgular: Anket çalışmasına dahili bölümlerden 168 (%65,1) , cerrahi bölümlerden 90 (%34,9) olmak üzere toplam 258 hekim dahil olmuştur. Anket çalışmasında hekim olan hastasına diğer hastalarına göre öncelik sırası tanıyan hekimlerin oranı bölüme göre değerlendirildiğinde dahili bölümlerde %92, cerrahi bölümlerde %100 olarak bulunmuş olup sonuç istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir (p=0,005). Çalışmada hekim olan hastasına gerek olmadığını bildiği halde laboratuvar/radyolojik tetkik istemeyenlerin oranı bölüme göre değerlendirildiğinde dahili bölümlerde %58, cerrahi bölümlerde %71 olarak bulunmuş olup sonuç istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir (p=0,043). Sonuçlar: Bu araştırmada, hekimlerin dördüncül koruma ile ilgili hassasiyete sahip tutum ve davranışlar sergiledikleri görülmüştür. Ayrıca, konu ile ilgili olarak klinik uzmanlık alanlarının tanı kılavuzları oluşturulurken kanıta dayalı tıbbın göz önünde bulundurulması hastaların aşırı tıbbi müdahaleye bağlı zarar görmesinin engellenmesinde önemli bir adım olacaktır. Anahtar Kelimeler: Aşırı tanı, aşırı tedavi, dördüncül koruma