Hemodiyaliz hastalarının hastalık algısının diyet ve sıvı kısıtlamasına etkisi

KÜTLEMEZ, Esra. Hemodiyaliz Hastalarının Hastalık Algısının Diyet ve Sıvı Kısıtlamasına Etkisi, (Yüksek Lisans Tezi), Çankırı, 2024. Kronik böbrek hastalığı (KBH), hastalığa ve tedavi rejimine uyum sağlamayı gerektiren kronik bir hastalıktır. Hemodiyaliz hastaların da diyet ve sıvı kısıtlaması tedavi yönetimindeki en önemli noktalardır. Bu çalışmanın amacı HD hastalarında hastalık algısının diyet ve sıvı kısıtlaması üzerine olan etkisini belirlemektir. Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan araştırmanın evrenini 18-65 yaş arasında olan, Kastamonu Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde ve Anadolu Diyaliz Merkezi'nde hemodiyaliz tedavisi alan 200 hemodiyaliz hastası oluşturmuştur. Veriler yüz yüze görüşme yöntemi ile Aralık 2022 ve Mart 2023 tarihleri arasında toplanmıştır. Verilerin toplanmasında; Kişisel Bilgi Formu, Sosyodemografik Bilgi Formu, Hemodiyaliz Hastaları Sıvı Kontrol Ölçeği (HHSKÖ), Hemodiyaliz Hastaları Diyet Bilgi Ölçeği (HHDBÖ), Hemodiyaliz Hastaları Diyet Davranış Ölçeği (HHDDÖ) ve Kısa Hastalık Algısı Ölçeği (KHAÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde ortalama, standart sapma, minimum-maximum, Spearman korelasyon, Mann-Whitney U testi ve Kruskall Wallis H Testi analizi kullanıldı. HHSKÖ davranış alt boyut ölçek puanı ile "HHDBÖ ve HHDDÖ" arasında (r=0,176;p<0,05, r=0,159;p<0,05), tutum alt boyut ölçek puanı ile "HHDBÖ" arasında anlamlı ve pozitif yönde bir ilişki bulundu. (r=0,146;p<0,05). Kısa Hastalık Algısı Ölçeği ve HHSKÖ, HHDBÖ ve HHDDÖ arasında toplam puan açısından herhangi bir ilişki saptanmadı (p>0,05). Bu sonuçlar doğrultusunda, HD hastalarının öncelikli olarak hastalık algıları belirlenip diyet ve sıvı kısıtlamasına yönelik bilgi düzeyleri arttırılıp, tedavi rejimine yönelik uyumsuzlukları ortadan kalkabilir.