Hemşirelerin afetlere hazırlık algısı ve etkileyen faktörlerin incelenmesi

Amaç: Bu araştırma, Mardin ilinde birinci ve ikinci basamak sağlık kurumlarında çalışan hemşirelerin afete hazırlık algısını ve etkileyen faktörleri değerlendirmek amacıyla gerçekleştirildi. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel desende yürütülen çalışma, Kasım–Aralık 2023 tarihleri arasında kolayda örnekleme yöntemiyle belirlenen 316 hemşire ile tamamlandı. Veriler, Kişisel Bilgi Formu ve Afetlere Hazırlık Algı Ölçeği kullanılarak toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis testleri gibi non-parametrik testler kullanıldı. Bulgular: Hemşirelerin afetlere hazırlık algısı ölçek toplam puan ortalaması 3,70±0,59 olup, bu durum hemşirelerin genel olarak orta düzeyde hazırlıklı olduklarını göstermektedir. Ölçeğin alt boyutlarında, en yüksek puan 4,17±0,84 ile hazırlık evresine aitken, en düşük puan 3,35±0,71 ile müdahale evresinde görüldü. Afet sonrası evresi puanı ise 3,58±0,73 olarak belirlendi. Birinci basamakta çalışan hemşirelerin hazırlık evresi punanı yüksek iken ikinci basamakta çalışanların müdahale evresi puanları yüksekti (p<0,05), Ayrıca acil bölümünde çalışan, afet kavramını bilen, afet eğitimi alan ve bu eğitimi uzun süre alan, gerçek afet deneyimi yaşayan, afet tatbikatına katılan, kendini afetlere hazır hisseden, afet eğitimi almak isteyen, afet ile ilgili rollerinin farkında olan (danışmanlık ve bakım verici rolü) hemşirelerin afete hazırlık algılarının anlamlı olarak daha yüksek olduğu belirlendi (p<0,05). Sonuç: Bu sonuçlar, hemşirelerin afet öncesi planlama, bilgi edinme ve hazırlık süreçlerinde daha aktif ve yeterli olduklarını; ancak afet anında müdahale ve afet sonrası iyileştirme süreçlerinde daha az yeterlilik hissettiklerini ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, hemşirelerin afetlere yönelik bilgi ve becerilerini geliştirmek amacıyla afet hemşireliği konularında kapsamlı eğitimlerin artırılması, periyodik olarak tatbikatlar düzenlenmesi ve sağlık kurumlarında afet yönetim planlarının etkin şekilde uygulanması önerilmektedir.