Hemşirelerin çalışma sistemi ile ilgili mevcut durumun incelenmesi ve çalışma çizelgelerine yönelik yazılım programı geliştirilmesi

Bu tanımlayıcı ve tasarım tabanlı çalışma iki aşamalı olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın ilk aşamasının amacı, hemşirelerin çalışma sistemi ve çizelgeleri ile ilgili mevcut durum ve sorunlarının saptanması, ikinci aşamasının amacı ise ilk aşamadan elde edilen verilere bağlı olarak standart bir çalışma çizelgesi oluşturulmasına yönelik bir model tasarımı ve yazılım programı geliştirilmesidir. Araştırmanın ilk aşamasının örneklemini Sağlık Bakanlığı'na bağlı Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile Devlet Hastanesinde olmak üzere toplam 23 hastanede çalışan 207 hemşire oluşturmuştur. Veriler 10 Eylül 2018- 12 Aralık 2018 tarihleri arasında araştırmacı tarafından geliştirilen 40 soruluk anket formu kullanılarak toplanmıştır. Veriler tanımlayıcı istatistikler, Kruskal Wallis test, Mann Whitney U, Ki kare ve Spearman Korelasyon testleri ile analiz edilmiştir. Araştırmanın birinci aşamasının sonucunda hemşirelerin çalıştıkları kurumdaki kliniğin toplam yatak sayısı ortalamasının 24.23 ± 15.01, günlük yatışı yapılan ortalama hasta sayısının 9.16 ± 8.2, son vardiya sırasında bakım verdiği ortalama hasta sayısının 12.10 ± 10.28, klinikteki toplam hemşire sayısı ortalamasının 14.79 ± 10.48 olduğu, hemşirelerin %49'unun hem gece hem gündüz dönüşümlü vardiyada çalıştığı ve %54.8'inin vardiyalı çalışma sisteminden memnun olmadığı, çizelgelerin manuel ve bir aylık servis sorumlu hemşiresi tarafından hazırlandığı belirlenmiştir. Hemşireler çalışma sistemine ilişkin öncelikli olarak hemşire eksikliğinin tamamlanmasını, nöbetlerde en az 2 hemşire çalışılmasını ve çalışma çizelgelerinin adil hazırlanması gerektiğini önermektedir. Araştırmanın ikinci aşamasında, hemşirelerin çalışma çizelgelerinin hazırlanmasına yönelik olarak tasarlanmış model doğrultusunda "Hastane Nöbet Listesi- NÖBETLİK" adlı yazılım programı geliştirilmiş ve program Android ve IOS işletim sistemine sahip cep telefonlarına yüklenmiştir. Bu aşamada, mobil uygulamanın ve yazılımın işlerliğinin test edilmesi için pilot uygulamanın örneklemini Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Hastanesi Bölüm 95 kliniğinde görev yapan 18 hemşire oluşturmuştur. Mobil uygulama hemşireler tarafından 01 Kasım- 30 Kasım 2020 tarihleri arasında kullanılmış ve uygulama sonunda hemşirelerin görüşlerinin belirlendiği anket formu kullanılmıştır. Veriler tanımlayıcı istatistikler ile analiz edilmiştir. Araştırmanın ikinci aşamasının sonucunda hemşirelerin çoğunluğu geliştirilen programın kolay, hızlı ve karmaşık olmadığını, vardiyalara görev atamasının objektif, hakkaniyete uygun ve adil olduğunu, hemşire tercihlerini gözetilebildiğini; geliştirilen programın manuel hazırlamaya oranla çok daha kısa sürede oluştuğunu belirtmişler ve geliştirilen programın işlevselliğine ve programdan memnuniyetlerini 10 üzerinden 8 puan olarak işaretlemişlerdir. Hemşirelerin günlük 5-15 dk, sorumlu hemşirenin yeni liste oluşumunda 35-40 dk programı kullandığı belirlenmiştir. Hemşirelerin çalışma çizelgelerinin, uygun çalışma saatlerinde, çoğunlukla sabit vardiyalarda, manuel çalışma çizelgeleri ile hasta bakım sürelerinden zaman kaybedilmeden, adil ve objektif olarak oluşturulduğu test edilmiş olan geliştirilmiş yazılım programı / programları kullanılarak hazırlanması önerilmektedir.