Hemşirelik öğrencilerinin klinik uygulamaları sırasında kesici/delici alet yaralanma durumları ve ilişkili faktörler

Bu çalışma, Uşak Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Bölümünde okuyan hemşirelik öğrencilerinin klinik uygulamaları sırasında kesici/delici alet yaralanma durumları ve ilişkili faktörleri incelemek amacıyla tanımlayıcı olarak planlanmıştır. Araştırmanın evreni, Uşak İli Uşak Üniversitesi Hemşirelik bölümünde okuyan 462 öğrenciden oluşmuştur. Evrenin tamamına ulaşılması hedeflendiğinden herhangi bir örnekleme yöntemi kullanılmamıştır. Araştırma örneklemini araştırmaya katılmaya gönüllü olan 402 hemşirelik öğrencisi oluşturmuş ve araştırmaya katılım oranı % 89'dur. Veri toplamada literatür doğrultusunda hazırlanan anket formu kullanılmıştır. Veriler, 15 Mayıs-30 Haziran 2015 tarihleri arasında araştırmacı tarafından kağıt-kalem tekniği ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 16.0 paket programı kullanılmıştır. Öğrencilerin yaş ortalaması 21,2±2,07' olup, çoğunluğu kadındır (%76,1). Klinik uygulamaları sırasında öğrencilerin % 44,8'i kesici/delici alet yaralanması yaşadıklarını, % 51,7'si bu yaralanmayı rapor etmediklerini belirtmiştir. Öğrencilerin % 58,7'si uygulama alanındaki sağlık risklerine ilişkin güvenlik önlemleri bilgisi aldığını, % 41,3'ü güvenlik bilgisine sahip olmadıklarını belirtmiştir. Öğrencilerin % 60,2'si Hepatit-B aşısı, % 76,4'ü tetanoz aşısı olmadığını ifade etmiştir. Öğrencilerin % 37,8'i bir kez kesici/delici alet yaralanması yaşarken, % 30,6'sı iki kez, % 31,7'si üç ve üzeri sayıda yaralanma yaşamıştır. Hemşirelik öğrencilerinin öğrenim gördükleri sınıflara göre kesici/delici alet yaralanma durumları arasında, istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (X²=13,946, p=0,003). Öğrenim yılı arttıkça delici aletle yaralanma durumu 1,48 oranında artmakta, sağlığını korumaya yönelik güvenlik önlemleri konusunda bilgi verilmeyenlerde verilenlere göre delici aletle yaralanma durumu 4,2 kat daha fazla görülmektedir. Lojistik regresyon analizine göre kesici/delici alet yaralanmalarında en önemli faktör olarak, güvenlik önlemleri konusunda bilgi verilme durumu saptanmıştır. Öğrencilerin kesici/delici yaralanmalarının % 51,7'si resmi olarak bildirilmemmiştir. Öğrencilerin öğrenim gördükleri sınıfı, daha önce iş sağlığı ve güvenliği bilgisi alması ve hemşire olarak çalışması kesici/delici yaralanma durumlarının bildirimlerinde etkili olduğu saptanmıştır (p <0.05). Bu bulgular ışığında hemşirelik öğrencileri, okul yönetimi ve sağlık kurumları tarafından kesici/delici alet yaralanmaları konusunda gerekli iş sağlığı ve güvenliğine yönelik önlemler hakkında staj öncesi gerekli bilgilendirmeler yapılmalıdır.