Hepatit B'li hastalarda genetik araştırmalar

Bu çalısmada; Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Klinigindekronik aktif hepatit B tanısı konmus, interferon alfa-2a ve interferon alfa-2b tedavisiuygulanacak olan hastaların prospektif olarak, tedavi öncesi ve tedavi sonrasıkromozomal anomali, mitotik indeks ve p53 geni kodon 72 polimorfizmi yönündendegerlendirilmesi ve kontrol grubu ile karsılastırılması amaçlanmıstır.Bu amaçla 58 kronik aktif hepatit B hastası, uygulanan interferon tedavisinegöre iki alt gruba ayrılarak; tedavi öncesi ve tedavi sonrası kromozom analizi vemitotik indeks yönünden degerlendirilmislerdir. Hastaların yas, cinsiyet, sigara vealkol kullanım kriterleri ile uyumlu ilaç kullanmamıs 30 saglıklı bireyden olusturulankontrol grubu da kromozom analizi ve mitotik indeks yönünden degerlendirilmistir.P53 geni kodon 72 polimorfizmi için ise; tedavi öncesi bütün hastalar ve kontrolbireyleri PCR-RFLP teknigi ile analiz edilmislerdir.Kronik aktif hepatit B'li hastaların lenfosit kültürlerinde tedavi öncesi görülenkromozomal anomali ortalamasının kontrol grubuna oranla istatistiksel olarakanlamlı oranda yüksek (P<0.05), mitotik indeksin ise düsük (P<0,001) oldugusaptanmıstır.nterferon alfa-2a ve interferon alfa-2b tedavisine baslanmadan önce ve altıaylık tedavi süreci sonrasında mitotik indeks ve kromozomal anomali yönündenyapılan inceleme sonucunda istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadıgı tespitedilmistir (P>0,05).Kronik aktif hepatit B'li hastalarda ve saglıklı kontrol bireylerinde p53 kodon72 polimorfizmine bakıldıgında; kontrol grubuna oranla hasta grubunda homozigotprolin genotipinin daha sık oldugu, homozigot arjinin genotipinin daha seyrekoldugu, heterozigot sıklıgının ise farklı olmadıgı görülmüstür. Hasta ve kontrolixgruplarının genotip dagılımlarındaki bu farklılıgın istatistiksel açıdan anlamlı oldugusaptanmıstır (p<0.05).Gerek HBV'li hastalarda gerekse saglıklı populasyonlarda hepatosellülerkarsinom'un gelisme riski ile iliskili oldugu düsünülen homozigot prolin genotipinesahip hasta ve kontrol bireylerinin lenfosit kültürlerindeki kromozomal anomalioranının, diger genotiplerde (Arg/Pro ve Arg/Arg) görülen kromozomal anomalioranına göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek oldugu tespit edilmistir(p<0,05). Mitotik indeks ortalamaları arasında ise hasta ve kontrol grupları arasındaistatistiksel açıdan anlamlı bir fark olmadıgı saptanmıstır (p>0.05).Çalısma sonunda elde edilen bulgular, Kronik aktif hepatit B'li hastalarınlenfosit kültürlerinde kontrol grubuna oranla kromozomal anomali oranının yüksek,mitotik indeksin ise düsük oldugu, hastalara uygun dozda uygulanan interferon alfatedavisinin ise bu açıdan herhangi bir etkiye yol açmadıgı kanısını uyandırmıstır.P53 geni kodon 72 polimorfizmi yönünden homozigot prolin genotipioranının, kontrol grubunda düsük çıkmasına karsın hasta grubunda yüksek çıkmasıve bu genotipe sahip bireylerde kromozomal anomali oranının da yüksek olması,kronik aktif hepatit B' ye yakalanmada bu varyantın bir risk faktörü olarakdegerlendirilebilecegi sonucunu dogurmustur. Daha hacimli çalısmalarla busonuçların desteklenmesine gereksinim vardır.Ayrıca yapmayı planladıgımız bu çalısmalarda p53 geni kodon 72 polimorfizmiile hastalıgın prognozu iliskisinin de özenle dikkate alınması düsünülmektedir.Anahtar sözcükler: hepatit B, kromozomal anomali, mitotik indeks, p53 geni, kodon72 polimorfizmi.