Hidroelektrik santrallerinin dışsallık çerçevesinde analizi: Akocak Hidroelektrik Santrali örneği

Dünya, enerjiye ulaşabilmek için çevre ve insan sağlığına zarar veren kaynaklardan uzaklaşmaya başlayarak yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmektedir. Enerjiye olan yoğun talebi karşılamak için başvurulan çevre ve insan dostu bu kaynaklardan biri de suyun gücünü kullanan hidroelektrik santral (HES) projeleridir. Son yıllarda artan HES sayısıyla birlikte bu projelerin oluşturduğu negatif dışsallıklar tartışma konusu oluşturmaktadır. Bu çalışmada Akocak HES örneği üzerinden HES'lerin negatif ve pozitif dışsal etkilerini ortaya koymak amaçlanmaktadır. İlk olarak dışsallık ve enerji kavramları açıklanmaktadır. Ayrıca Türkiye'nin enerji üretiminde HES yatırımlarının yeri ve önemi, çeşitli yerli ve uluslararası kuruluşların raporlarıyla incelenerek etkileri paylaşılmaktadır. İkinci bölümde ise Trabzon ilinin yerüstü ve yeraltı özellikleri ile hidroelektrik potansiyeli aktarılmaktadır. Çalışmanın üçüncü bölümünde anket maddeleri arasındaki iç tutarlılık ve uyumun tespiti için açımlayıcı faktör analizi ve Cronbach Alpha testi yapılmaktadır. Ardından Kolmogorov-Smirnov testi uygulanarak verilerin normal dağılımının tespiti yapılıp anket grupları ile HES'e yönelik tutumlar arasındaki anlamlılık düzeylerinin saptanması için bağımsız örneklem t testi ve varyans analizi uygulanmaktadır. Gruplar arası anlamlı farklılık bulunan yerlerde Sidak post-hoc testi kullanılarak farklılığın kaynağı tespit edilmektedir. Elde edilen bulgular neticesinde Akocak HES'e yönelik anketten elde edilen veriler kullanılarak yapılan analizler, yöre halkının HES'e karşı tutumunun orta seviyede olduğunu ve yaklaşık %52,4'lük bir kesimin HES projelerini desteklediğini ortaya koymaktadır.