Hidroponik sistemlerde üretilen tritikale (Triticosecale wittmack) ve tritikale+fiğ (Vicia sativa L.) karışımı yeşil hasılların besleme değerinin inorganik gübre ile arttırılması

Bu araştırmada tritikale ve tritikaleye ek olarak farklı oranlarda proteince zengin fiğ tohumlarının eklenmesi ve inorganik gübreleme işleminin yeşil hasılların besleme değerleri üzerine etkisi incelenmiştir. Bu amaçla, tohum materyalleri ve karışım oranları %100 Tritikale (T100), %90 Tritikale + %10 Fiğ (TF10), %80 Tritikale + %20 Fiğ (TF20) ve %70 Tritikale + %30 Fiğ (TF30) olacak şekilde dört farklı grup hazırlanmıştır. Her grup kendi içerisinde gübreli ve gübresiz olmak üzere ikiye ayrılmış ve gruplarda 4 farklı alt grup yer almıştır. Elde edilen hasılların besin madde içerikleri incelenmiştir. Çalışmada kullanılan gruplar arasında tohum oranına göre en yüksek yaş ağırlık verimi inorganik gübre içeren T100 grubundan ve en düşük verim ise gübre içermeyen TF20 grubundan elde edilmiştir. Genel olarak sıvı gübre kullanılan tüm gruplarda yaş ağırlık artışı gözlenmiştir. En yüksek KM içeriği inorganik gübre içeren T100 grubundan elde edilmiştir. HP içeriği en yüksek inorganik gübre içeren TF30 grubundan ve en düşük değer ise inorganik gübreli T100 grubundan elde edilmiştir. Gübreli ve gübresiz olarak her iki grup incelendiğinde; tritikaleye ek proteince zengin fiğ tohumlarının karıştırılması ile HP oranının arttığı gözlenmiştir. Tohumların HP içeriğine göre yeşil hasıllarda bu içerik %14- 33,1 oranında artmıştır. Hasılların HY içerikleri %1,62 ile %2,96 arasında değişiklik göstermiş ve inorganik gübreleme işlemi ile artmıştır. En yüksek ADF içeriği gübresiz TF30 grubundan ve en düşük içerik ise gübreli T100 grubundan elde edilmiştir. NDF içerikleri %22,96- 26,78 arasında değişiklik göstererek tohumlara göre incelendiğinde %58,9- 90,2 oranında artış gözlenmiştir. Yapılan analizlerin sonucunda inorganik gübre ile yetiştirilen yeşil hasılların sadece sulama suyu ile yetiştirilenlere göre daha yüksek yaş ağırlık ve HY içeriğine sahip olduğu gözlenmiştir. İnkübasyon süreci içerisinde besin çözeltisi kullanılmasının üretim maliyetini arttırdığı ve ek bir avantajının olmadığı sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte tritikale tohumlarına ek %30'a kadar fiğ tohumlarının karıştırılması ile yeşil hasıllarda HP oranının arttırılabileceği ve hayvan besleme açısından daha yararlı olacağı söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Tritikale, fiğ, hidroponik sistem, hasıl