Hidrosefalisi olan çocukların annelerine verilen eğitimin bakım yükü ve anksiyete üzerine etkisi

Bu araştırma hidrosefalisi olan çocukların annelerine verilen eğitimin bakım yükü ve anksiyete üzerine etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü müdahale çalışması olarak yapılmıştır. Araştırmaya, iki üniversite hastanesinde hidrosefali tanısı almış çocuğu olan ve örneklem kriterlerine uyan 40 (n=20 müdahale, n=20 kontrol) anne alınmıştır. Müdahale grubundaki annelerle 7, kontrol grubundaki annelerle 3 görüşme yapılmıştır. Müdahale grubundaki annelere oluşturulan eğitim doğrultusunda çocuklarının preoperatif döneminden itibaren eğitim verilmiştir. Araştırmanın verileri Kişisel Bilgi Formu, Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği (ZBVYÖ), Durumluk (STAI-S)-Süreklilik (STAI-T) Anksiyete Ölçeği ve Çocuk Takip Formu kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Independent Sample-t test, Repeated Measures test, Pearson-χ2 ve fisher exact test kullanılmıştır. Bu çalışmada müdahale grubu ile karşılaştırıldığında kontrol grubundaki annelerin enfeksiyonu önleme, beslenme, hareket ettirme, şant komplikasyonlarını takip etme, ilaç verme, kişisel temizlik ve bakım konularında daha fazla sorun yaşadıkları belirlenmiştir. Ayrıca kontrol grubundaki annelerin çocuklarında şant enfeksiyonu gelişme oranının anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu bulunmuştur (p=0,018). Müdahale ve kontrol grubundaki annelerin tüm ölçümlerde (1.gün, 7.gün ve 1.ay) bakım yükünün hafif düzeyde olduğu ve gruplar arasında ZBVYÖ toplam puan ortalamaları açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık olmadığı belirlenmiştir (p>0,05). Müdahale ve kontrol grubundaki annelerin durumluk anksiyetelerinin tüm ölçümlerde orta düzeyde olduğu; müdahale grubundaki annelerin durumluk anksiyete puan ortalamasının kontrol grubuna göre daha fazla düştüğü ancak aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirlenmiştir (p>0,05). Müdahale grubundakilerin 1.gün STAI-S toplam puan ortalamaları ile ZBVYÖ puan ortalamaları arasında pozitif yönde, orta derecede ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir (r=0,578; p=0,008). Müdahale grubundakilerin 1.ay STAI-S toplam puan ortalamaları ile ZBVYÖ toplam puan ortalamaları arasında pozitif yönde, zayıf derecede ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir (r=0,455; p=0,044). Kontrol grubundaki annelerin tüm ölçümlerde STAI-S ve ZBVYÖ toplam puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir (r=0,482 p=0,032; r=0,540 p=0,014; r=0,511 p=0,011). Çalışmada hidrosefalisi olan çocukların annelerine verilen eğitimin yaşanılan sorunları azalttığı ancak bakım verme yükü ve anksiyeteyi etkilemediği bulunmuştur. Bu konuda daha büyük örneklem gruplarıyla çalışmaların yapılması önerilmektedir.