Hiperhomosisteinemik rat modelinde folik asidin vasküler reaktivite üzerine olan etkileri

Hiperhomosisteinemik Rat Modelinde Folik Asidin Vasküler Reaktivite Üzerine Olan Etkileri Giriş ve Amaç: Homosistein, diyet ile alınan metiyonin remetilasyonu sonucu oluşan ve protein yapısına katılmayan, yapısında sülfidril grubu bulunduran bir aminoasittir. Homosistein damar düz kas hücreleri için potent mitojenik etkiye sahiptir. Ayrıca homosistein, endotelyal nitrik oksit sentaz salınımını ve nitrik oksit oluşumunu azaltır, endotel disfonksiyonu oluşur. Homosistein lipid peroksidasyonunu artırır.HHcy'e bağlı ateroskleroz oluşumu için öne sürülen bazı mekanizmalar endoteliyal disfonksiyon, bozulmuş akımla sağlanan vazodilatasyon, vasküler düz kas hücrelerinde artmış proliferasyon ve artmış koagülasyon şeklindedir. Folik asit vücutta tek karbon metabolizmasında görev yapmakta, pürin ve timidilat sentezi ile fosfolipidler, proteinler, DNA ve nörotransmitterleri içeren önemli biyolojik maddelerin metilasyonu için gerekli tek karbon ünitesini sağlamaktadır.Folat eksikliğinin erken dönemlerinde bulgu olmayabilir. Fakat homosistein gibi toksik metabolitler birikir ve düzey artar. Hızlı çoğalan hücreler folat eksikliği için daha duyarlıdır.Hiperhomosisteinemiye neden olan en büyük faktörün folik asit eksikliği olduğu gösterilmiştir. Son yıllarda yapılan çalışmalarda folat homeostası ve homosistein metabolizması arasındaki bağlantının birçok damar hastalığında önemli bir rolü olduğu saptanmıştır. Gereç ve Yöntem: Erkek Wistar Albino cinsi ratlar grupların ortalama ağırlıkları birbirine yakın olacak şekilde ayarlanarak dört gruba ayrıldılar. 1-Hiperhomosisteinemi grubu ( Grup1, n:9): Bu gruptaki hayvanlara 30 gün boyunca orogastrik metionin aminoasidi verildi.Ardından bir hafta süre ile intraperitoneal serum fizyolojik verilerek ratlarda hiperhomosisteinemi modeli oluşturuldu. Organ banyosunda doz cevap eğrileri araştırıldı. Doku ve kan örneklerinde biyokimyasal olarak antioksidan düzeylerine bakıldı. 2- Hiperhomosisteinemi + Folik Asit grubu ( Grup2, n: 9): Bu gruptaki ratlara 30 gün boyunca orogastrik metionin aminoasidi verildi. Ardından bir hafta süre ile intraperitoneal folik asit verilerek hiperhomosisteinemi oluşturuln ratlarda folik asidin etkisi organ banyosonda doz cevap eğrileri araştırıldı. Doku ve kan örneklerinde biyokimyasal olarak antioksidan düzeylerine bakıldı. 69 3-Sham grubu ( Grup 5, n: 8): Bu gruptaki ratlara medikasyon verilmedi. Otuz gün boyunca orogastrik serum fizyolojik verildi. Ardından bir hafta süre ile intraperitoneal steril serum fizyolojik verildi.Daha sonra ratlarda organ banyosunda doz cevap eğrileri araştırıldı. Doku ve kan örneklerinde biyokimyasal olarak antioksidan düzeylerine bakıldı. 4- Folik Asit grubu ( Grup 4, n: 8): Bu gruptaki ratlara 30 gün boyunca orogastrik serum fizyolojik verildikten sonra bir hafta süre ile intraperitoneal folik asit verildi. Organ banyosunda doz cevap eğrileri araştırıldı. Doku ve kan örneklerinde biyokimyasal olarak antioksidan düzeylerine bakıldı. Beş haftanın sonunda ratlar sakrifiye edilerek biyokimyasal çalışmalar için doku ve kan örnekleri alındıktan sonra, rat torasik aortasından damar halkaları oluşturuldu. Organ banyosu düzeneği ile kasılma gevşeme yanıtlarına bakıldı. Bulgular: Hiperhomosisteinemi grubu ile Hiperhomosisteinemi + folik asit grubu ( Grup 1-2) arasında yapılan biyokimyasal sonuçların karşılaştırılmasında; kan katalaz değerinde anlamlı fark saptandı (p: 0,022). Organ banyosunda gevşeme yanıtlarına bakıldığında anlamlı bir fark saptanmadı. Hiperhomosisteinemi grubu ile Sham grubu ( Grup 1-3) arasında yapılanbiyokimyasal sonuçların karşılaştırılmasında; kan homosistein değerinde anlamlı fark saptandı ( p: 0,04). Kan glutatyon redüktaz değerinde anlamlı fark saptandı ( p:0,055). Kan katalaz değerinde anlamlı fark saptandı ( p: 0,06). Doku glutatyon peroksidaz değerinde anlamlı fark saptandı (p: 0,009). Doku glutatyon redüktaz değerinde anlamlı fark saptandı ( 0,012). Doku glutatyon değerinde anlamlı fark saptandı ( 0,009). Organ banyosunda hiperhomosisteinemi ve sham grubu arasındaki gevşeme yanıtlarında anlamlı fark saptanmadı. Hiperhomosisteinemi grubu ile folik asit grubu ( Grup 1-4) arasında yapılan biyokimyasal sonuçların karşılaştırılmasında; Kan homosistein değerlerinde anlamlı fark saptandı (p: 0,011). Kan katalaz değerinde anlamlı fark saptandı ( p: 0,011). Doku glutatyon peroksidaz seğerinde anlamlı fark saptandı ( p: 0,017). Doku glutatyon redüktaz değerinde anlamlı fark saptandı ( p: 0,023). Doku glutatyon değerinde anlamlı fark saptandı ( p: 0,007). Organ banyosunda hiperhomosisteinemi ve folik asit grupları arasındaki gevşeme yanıtlarında anlamlı fark saptanmadı. Hiperhomosisteinemi + folik asit grubu ile sham grubu ( Grup 2-3) arasında yapılan biyokimyasal sonuçların karşılaştırılmasında; Kan homosisteinin değerlerinde anlamlı fark 70 saptandı ( p: 0,03). Kan glutatyon redüktaz değerleri arasında anlamlı fark saptandı ( 0,032). Kan katalaz değerleri arasında anlamlı fark saptandı ( p: 0,010). Doku glutatyon peroksidaz değerleri arasında anlamlı fark saptandı ( p: 0,003). Doku glutatyon değerleri arasında anlamlı fark saptandı ( p: 0,003). Doku glutatyon redüktaz değerleri arasında anlamlı fark saptandı ( p: 0,021). Doku katalaz değerleri arasında anlamlı fark saptandı ( p: 0,012). Organ banyosunda hiperhomosisteinemi + folik asit grubu ile sham grupları arasındaki gevşeme yanıtlarında anlamlı fark saptanmadı. Hiperhomosisteinemi + folik asit grubu ile folik asit grubu ( Grup 2-4) arasında yapılan biyokimyasal sonuçların karşılaştırılmasında; Kan homosistein değerlerinde anlamlı fark saptandı ( p: 0,008). Kan katalaz değerlerinde anlamlı fark saptandı ( p: 0,008). Doku glutatyon redüktaz değerlerinde anlamlı fark saptandı ( p: 0,008). Doku glutatyon değerlerinde anlamlı fark saptandı ( p: 0,002). Doku glutatyon redüktaz değerlerinde anlamlı fark saptandı ( p: 0,049).Organ banyosunda hiperhomosisteinemi + folik asit grubu ile folik asit grupları grupları arasındaki gevşeme yanıtlarında anlamlı fark saptanmadı. Sham grubu ile folik asit grubu ( Grup 3-4) arasında yapılan biyokimyasal sonuçların karşılaştırılmasında ve organ banyosunda sham grubu ile folik asit gupları arasındaki gevşeme yanıtlarında anlamlı fark saptanmadı. Anahtar Kelimeler: Hiperhomosisteinemi, folik asit, antioksidanlar, organ banyosu, vasküler reaktivite, glutatyon, glutatyon peroksidaz, katalaz, süperoksit dismutaz, glutatyon redüktaz, endotel disfonksiyonu, malondialdehit.