Hipertansif hemodiyaliz hastalarının tedaviye uyumlarını etkileyen faktörlerin belirlenmesi

HİPERTANSİF HEMODİYALİZ HASTALARININ TEDAVİYE UYUMLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ Araştırma, hipertansif hemodiyaliz hastalarının tedaviye uyumlarını etkileyen faktörleri, bunların nedenlerini ve bunlar arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla fenomolojik tipte nitel olarak gerçekleştirildi. Araştırma kapsamına, Özel Nefro Bolu Diyaliz Merkezi'nde hemodiyaliz tedavisi gören 10 hasta alındı. Araştırmanın uygulanabilmesi için, araştırmanın gerçekleştirileceği kurumdan, etik kuruldan ve hastalardan yazılı izin alındı. Veriler, araştırmacı tarafından yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak, derinlemesine bireysel görüşme yöntemi ile 01-24 Ağustos 2011 tarihleri arasında toplandı. Kaydedilen verilerin çözümlenmesi, tümevarımcı içerik analizi ile yapıldı. İçerik analizi ile, tedavi uyumunu etkilediği belirlenen 26 kod belirlendi. Kodlar kategorize edilerek; sağlık/hastalık algısı, iş ve sosyal yaşama etki, başetme, korku, beklenti, diyet/sıvı kısıtlaması ve eğitim/bilgi edinme olmak üzere 7 kategori oluşturuldu. Kategoriler taşıdıkları anlama göre incelenerek, uyumu etkileyen faktörler teması altında birleştirildi. Hastaların yaş ortalamasının 48,10+14,45 yıl, hemodiyaliz tedavi süresinin 6,35+3,75 yıl, hipertansiyon tedavi süresinin 5,2+3,33 yıl olduğu belirlendi. Hastalığın uzun süreli olmasının sağlık/hastalık algısını etkilediğini belirten hastaların, tedavi süresinin 6-10 yıl arasında olduğu saptandı. 40 yaş üzerinde olan hastaların diyaliz sonrası bedensel yorgunluk şikayetinin daha fazla olduğu; hastalardan 8'inin önerilen diyete uyumla ilgili sorun yaşadığı belirlendi. Hastalardan 7'sinin tedavi nedeniyle fiziksel sınırlılık yaşadığı, bu sınırlılıkların iş ve sosyal yaşamı, aile içindeki rolleri olumsuz olarak etkilediği bulundu. Anahtar Kelimeler: Hemodiyaliz, Hipertansiyon, Kronik böbrek yetmezliği, Tedaviye uyum