Hipofiz tümör cerrahisi uygulanan hastalarda anestezi yönetiminin retrospektif analizi

Giriş ve Amaç: Nöroanestezide en önemli konu serebral dolaşım otoregülasyonunu bozmadan, yeterli serebral perfüzyon basıncı (SPB) ve uygun cerrahi koşulları sağlamaktır. Hipofiz bezi tümörleri olan hastalar, heterojen ancak yaygın olarak karşılaşılan bir beyin cerrahisi popülasyonunu temsil eder. Hipofiz tümörlerini barındıran hastaların başarılı cerrahi yönetimi multidisipliner bir yaklaşım gerektirir ve kritik olarak perioperatif bakımın kalitesine bağlıdır. Hipofiz bezi tümörlü tüm hastalar, titiz preoperatif değerlendirme ve tarama gerektirir. Potansiyel komplikasyonlara ilişkin bilgi, bunların yönetimi ve önleme stratejileri, başarılı perioperatif hasta bakımı için esastır. Bu çalışma, hastanemizde endoskopik endonazal transsfenoidal ve/veya kraniotomi ile hipofiz cerrahisi uygulanan hastaları anestezi yönünden retrospektif olarak inceleyerek bir veri kayanağı oluşturmayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Ocak 2010 ve Aralık 2020 arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Beyin ve Sinir Cerrahisi bölümünde hipofiz adenomu nedeniyle nöroanestezi uygulanan hastaların anestezi kayıt formlarındaki verileri etik kurulu onayından sonra retrospektif tarandı.Hipofiz cerrahisi geçiren toplam 102 hastanın sadece 94 ünün kayıt formu sağlıklı bir şekilde elde edildi.Çift nüsha olarak tutulan anestezi kayıt formlarının bir nüshası hasta dosyasında bir nüshası da bölüm arşivinde depolanmaktadır.Hasta dosyaları 2011 yılından itibaren bilgisayar sistemine aktarılmaktadır. Bilgisayar kayıtları ve anestezi fişleri incelenerek hastaların demografik verileri (yaş, cinsiyet, boy, ağırlık), ASA (American Society of Anesthesiologist) sınıfı skoru ve eşlik eden hastalıkları, anestezi süresi, cerrahi süre, Mallampati skoru, entübasyon güçlüğü olup olmadığı, monitörizasyon yöntemleri, anestezi yöntemleri, anestezik ilaçlar, kanama durumları , peroperatif komplikasyonlar ve postoperatif yoğun bakım ihtiyacı olup olmadığı, tümöre ait özellikleri değerlendirilerek gerçekleştirildi. Bulgular: Çalışmaya dahil olan olguların yaş ortalaması 44,76±15,25 idi. Hastaların 40'ı (%42,6) kadın ve 54'ü (57,4) erkekti. Hastaların çoğu ASA II (% 60,6) ve ASA III (% 29,8) sınıfında idi. Hastaların 9 (%9,6)'u klinik apopleksi varlığıyla acil operasyona alınmıştı. Hastaların cerrahiye kabul şekli ile postoperatif yoğun bakım yatış süresi kıyaslandığında acil cerrahiye alınanlarda anlamlı olarak yoğun bakım yatışları daha yüksek bulundu. Ameliyatların %7,4'ü açık kraniotomi ile %92,6'sı transsfenoidal yöntemle yapılmıştı. Tüm kraniotomi ile alınan vakalar 2016 yılından önce ;sadece 1 vaka transsfenoidal başlanmış ancak intraoperatif kanamadan dolayı sonlandırılarak bir sonraki senasta kraniotomi yapılarak alınmıştı. Anestezi yöntemi olarak %18,1 TIVA %81,9 inhalasyon anestezisi uygulanmış. Anestezi türü ile intraop gelişen hipotansiyon kıyasalndığında inhalasyon anestezisi uygulananlarda oran daha yüksek bulundu. Hastaların postoperetif laktat düzeylerine bakıldığında;inhalasyon anestezisi uygulananlarda TIVA uygulananlara kıyasla daha yüksek görüldü. Hastalarda preoperetif bakılan IGF-1 değeri le postoperatif gelişen diyabetes insipitus arasında anlamlı bir ilişki bulunamadı ancak IGF ile mallampatı skoru arasında pozitif korelasyon gösteren analmlı bir ilişki bulundu. Sonuç: Hipofiz tümörü olan hastaların başarılı tedavi yönetimi anestezi,nöroşürürji,radyoloji ve endokrinoloji birimlerinin bir arada olduğu multidisipliner bir yaklaşım gerektirir. Uygulanan nöroanestezinin preoperatif dönemden başlayıp postoperatif dönemi de kapsayan özellikli bir anestezi türü olduğu; hastalarda endokrinolojik problemlerin yaşanabileceği, zor entübasyonla karşılaşma oranının yüksek olduğu, hemodinami takibinde gerekirse invazif yöntemlerin kullanılabileceği, özellikle obez ve OSAS'ı olanlarda postoperatif solum sıkıntısı gelişebileceği akılda tutulmalıdır.