Hipofizer yetmezlik tanılı hastalardasarkopeni sıklığının tespiti antropometrik,metabolik, klinik ve laboratuar bulgular ileilişkisinin değerlendirilmesi

Hipofizer yetmezlik (hipopituitarizm), hipofiz bezinin hormon üretimindeki yetersizlik sonucu ortaya çıkan ve çeşitli endokrin ve metabolik süreçleri etkileyen ciddi bir sağlık problemidir. Hipofiz hormonlarının iskemik nekroz, neoplazm, infiltratif hastalıklar veya genetik mutasyonlar gibi nedenlerle azalması, vücutta kas kütlesi kaybına yol açan sarkopeni gelişimini tetikleyebilir. Sarkopeni, kas kitlesi, gücü ve fonksiyonunda azalmaya yol açarak hastaların fiziksel işlevselliğini ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyen bir durumdur. Bu çalışmada hipofizer yetmezliğin sarkopeni ile olan ilişkisi, kas dokusundaki değişimlerin klinik, laboratuvar ve antropometrik ölçümlerle değerlendirilmesini amaçladık. Bu sayede, hipopituitarizmli hastalarda sarkopeni gelişim riskinin daha iyi anlaşılması ve tedaviye yönelik stratejilerin geliştirilmesi hedeflenmiştir. Endokrinoloji polikliniğine başvuran ve aktif tedavisi devam eden 30 hasta çalışmaya dahil edildi. 30 kişiden oluşan sağlıklı kontrol grubu rutin check up amacıyla endokrinoloji polikliniğine başvuran ve tıbben herhangi bir hastalık tespit edilmeyen kişilerden oluşturuldu. Elde edilen verilerin istatistiksel olarak değerlendirilmesinde SPSS 22.0 programı kullanılmıştır. Niteliksel değişkenler n ve % olarak verilmiştir. Sayısal veriler için tanımlayıcı olarak ortalama ve standart sapma değerleri verilmiştir. Niceliksel verilerin normal dağılımı Kolmogrov-Smirnov testi ile değerlendirilmiştir. Kategorik verilerin birbiriyle ilişkisini incelemek için ki-kare testi kullanılmıştır. Normal dağılım göstermeyen sayısal verilerin kategorik verilerle ilişkisi, ikili bağımlı kategorik veriler için Wilcoxon, ikili bağımsız kategorik veriler için Mann Whitney U testleri kullanılarak incelenmiştir. Normal dağılım göstermeyen verilerin korelasyonu Spearman Korelasyon testi ile değerlendirilmiştir. p<0,05 anlamlı olarak kabul edilmiştir. Vaka grubunun vki ,%fat, fat mass anlamlı olarak yüksek olduğu (p=<0,001) görülmüştür. Bone mass ve muscle mass ölçümlerinde ise anlamlı olarak düşük olduğu saptanmıştır (p=<0,001). %Fat değerinin ise yaş ve vki ile pozitif korele olduğu (p=0,001).IGF-1 ve GH ile ise korele olmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak; hipopituitarizm tanısı olan hastaların yapılan ölçümlerde yaşlada ilişkili olarak ve hastalık süresiylede ilişkili olarak anlamlı kabul edilecek sarkopenileri mevcuttur. Sarkopenin hayat kalitelerini bozduğundan hipofiz yetmezlikli hastalarının hayat kalitelerinde ilerleme kaydetmek için bu antropometrik ölçümlerin takibi önerilir. Anahtar Kelimeler: Hipofizer yetmezlik, hipopituitarizm, sarkopeni, kas kütlesi, antropometrik ölçümler, büyüme hormonu