Hippophae rhamnoides (çalı gagası) ve juniperus drupacea (andız) bitkilerinin çeşitli ekstrelerinin antioksidan aktivitelerinin araştırılması

Hippophae Rhamnoides (Çalı Gagası) ve Juniperus Drupacea (Andız) Bitkilerinin Çeşitli Ekstrelerinin Antioksidan Aktivitelerinin Araştırılması Amaç: Bu çalışmada, Mersin yöresinde yetişen Juniperus Drupacea ve Erzurum yöresinde yetişen Hippophae Rhamnoides bitkilerinin meyve kısımlarından elde edilmiş farklı polarlıktaki çözücü sistemlerindeki ekstrelerinin antioksidan özelliklerinin ve ratlardaki karaciğer toksisitesi üzerine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: Antioksidan aktivite analizlerinde, radikal giderme yöntemi, indirgeme kuvveti yöntemi ve metal kelatlama yöntemleri kullanıldı. Örneklerin toplam fenolik bileşik miktar tayinleri de folin ciocalteu reaktifi kullanılarak yapıldı. Rat karaciğerinde α-tokoferol ve retinol miktar tayinlerinde UV ve floresans dedektörlü HPLC yöntemi kullanıldı. HPLC'de gradient elüsyon, metanol/asetonitril/su oranlarından oluşan hareketli faz, C18 kolon, 1 mL/dk akış hızı ve 10 µL enjeksiyon hacmi çalışma parametreleri kullanıldı. Bulgular: Analizlerde kullanılan yöntemler geliştirilip yöntem geçerlilik testleri yapıldı. Her üç yöntemin doğruluk (% BH) değerleri % 4.80'den ve kesinlik (% BSS) değerleri % 8.42'den küçük, dokudan analitik geri kazanım değerleri % 104.80-% 92.467; α-tokoferol ve retinolün UV ve floresans dedektörlü yöntem için LOD değerleri sırasıyla 0.220-0.053 µg/mL ve 0.025-0.050 µg/mL, LOQ değerleri ise sırasıyla 0.712-0.150 µg/mL ve 0.100-0.257 µg/mL olarak belirlendi. Sonuç: Juniperus Drupacea ve Hippophae Rhamnoides bitki ekstrelerinin bu çalışmamızda belirli derecede antioksidan aktivite gösterdikleri, özellikle andızın eterdeki ve çalı gagasının sudaki ekstrelerinin karaciğer hasarını azaltmada etkili oldukları tespit edildi. Antioksidan oldukları bilinen ve karaciğer dokularında bulunan α-tokoferol ve retinolün HPLC-UV ve floresans dedektör kullanılarak kalitatif ve kantitatif analizlerinin yapılabileceği ve bu vitaminlerle ilgili ileride doku ile ilgili yapılacak çalışmalarda bu yöntemlerin kullanılabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Antioksidan aktivite, hippophae rhamnoides, HPLC, juniperus drupacea.