Hirfanlı baraj gölü doğal ve yetiştiricilik koşullarından elde edilen balık türlerinin besinsel kompozisyonlarının araştırılması

Balıkların besin içeriği ve yağ asidi bileşimleri; tür, yaş, cinsiyet, yaşam alanı ve mevsimsel değişkenler gibi birçok biyolojik ve çevresel faktöre bağlı olarak önemli ölçüde farklılık gösterebilmektedir. Bu çalışmada, Hirfanlı Baraj Gölü'nden doğal ortamdan elde edilen 5 farklı tür ve yetiştiricilik kafes koşullarında tutulan alabalık, kafes sistemlerinde doğaya kaçan alabalıkların vücut kimyasal kompozisyonları karşılaştırılmıştır. Her bir balık türünden ve grubundan 10 birey örneklenmiştir. Yapılan analizler sonucunda, doğal sulardan avlanan balıkların ham yağ oranlarının, yetiştiricilik sistemlerinden elde edilen balıklara göre belirgin şekilde farklılık gösterdiği saptanmıştır (P≤0,05). En yüksek ham yağ oranı çiftlik kafesi sisteminden elde edilen balıklarda (%8,89±0,92) belirlenirken, en düşük oran doğal bireylerde (%0,89±0,14) gözlenmiştir. Protein miktarları da gruplar arasında anlamlı farklılıklar göstermiştir (P≤0,05); en yüksek protein içeriği yine çiftlik kafesi grubunda (%18,73±0,78) tespit edilmiştir. Yağ asitleri profiline bakıldığında, toplam doymuş yağ asitleri (SFA) en düşük seviyede alabalık göl grubunda, en yüksek değer ise gümüş balığında gözlenmiştir (P≤0,05). Tekli doymamış yağ asitleri (MUFA) en yüksek düzeyde sazan balığında saptanmış ve en düşük MUFA içeriği sudak ve gümüş balığında bulunmuştur (P≤0,05). Çoklu doymamış yağ asitleri (PUFA) açısından, en yüksek değer sudak balığında (%43,31±0,82) bulunurken, en düşük değer (%23,04±0,49) ile sazan balığında saptanmıştır. Toplam ω-6 yağ asitleri alabalık türlerinde yüksek ve diğer doğal türlerde düşük seviyelerde seyrederken, bunun tam tersi olarak Toplam ω-3 yağ asitleri doğal türlerde yüksek bulunmuştur (P≤0,05). EPA ve DHA toplam miktarları açısından da aynı şekilde balıklar arasında farklılıklar gözlenmiştir (P≤0,05). Atherojenik indeks (AI) ve trombojenik indeks (TI) değerleri, en yüksek olarak sırasıyla gümüş ve sazan balığında bulunmuştur (P≤0,05). Sonuç olarak, Hirfanlı Baraj Gölü'nden avlanan türler ve yetiştiricililk koşullarından temin edilen balık türleri arasında vücut kimyasal kompozisyonları açısından önemli farklar bulunmuş olsa da, tüm türlerin ve özellikle de doğal türlerin insan tüketimi açısından önerilebileceği belirlenmiştir.