Hisse senedi fiyatları ile döviz kurları arasındaki dinamik ilişki: Türkiye örneği

Hisse senedi fiyatları ile döviz kurları arasındaki dinamik ilişki, küresel finansal piyasalarda büyük önem taşır ve ekonomik istikrar, yatırım kararları ve para politikalarının yönetimi açısından kritiktir. Portföy teorisi, yatırımcıların risk ve getiri arasındaki dengeyi sağlamak amacıyla farklı varlık sınıflarına dağılmış portföyler oluşturarak optimal bir risk yönetimi sağlamaya çalıştığı önemli bir teorik yaklaşımdır. Ayrıca, makroekonomik faktörler, ekonomik göstergeler ve merkez bankası politikaları hem hisse senedi fiyatlarını hem de döviz kurlarını etkileyerek bu iki piyasa arasındaki dinamik bağlantıyı şekillendirir. Bu bağlamda, bu tez çalışması Türkiye'de BİST100 endeksi ile döviz kurları arasındaki dinamik ilişkiyi detaylı bir şekilde incelemektedir. Çalışmanın temel bulgularından biri, küreselleşme ve finansal entegrasyonun artmasıyla birlikte portföy riskinin sadece yerel borsa oynaklığından değil, aynı zamanda döviz kuru riskinden de etkilendiğini göstermektedir. Çalışma, 01 Ocak 2002 ile 04 Nisan 2023 tarihleri arasındaki günlük verileri kullanarak hisse senedi fiyatları ile döviz kurları arasındaki ilişkiyi çeşitli analiz yöntemleriyle değerlendirmiştir. Nedensellik ve Eşbütünleşme Analizi, hisse senedi fiyatları ile döviz kurları arasındaki dinamik ilişkiyi incelemek için kullanılmıştır. Çalışma, BİST100 endeksi ile döviz kurları arasında tek yönlü bir ilişki olduğunu ve Granger nedenselliği analizinin BİST100'den döviz kurlarına doğru tek taraflı bir nedensellik gösterdiğini bulmuştur. Engle-Granger eşbütünleşik test sonuçları, uzun dönem ilişkinin varlığını işaret etmekte ve portföylerdeki değişimlerin uzun vadeli etkileşim gösterebileceğini ortaya koymaktadır. Çok değişkenli GARCH (BEKK) modeli kullanılarak yapılan analiz, döviz kurlarından BİST100'e doğru bir yayılma etkisi (Spillover Effect) olduğunu göstermektedir. Bu bulgu, döviz piyasasındaki olayların hisse senedi fiyatlarını etkileyebileceğini ve bu etkinin zaman içinde yayılabileceğini göstermektedir. Çalışma ayrıca, koşullu olmayan korelasyon analizi ile birlikte zamanla yayılan koşullu korelasyon kullanarak, getiriler arasında zayıf korelasyonun yanı sıra günlük normal verilerde güçlü korelasyonun varlığını tespit etmiştir. Bu, piyasalardaki ani dalgalanmaların hisse senedi fiyatları ile döviz kurları arasındaki ilişkideki güçlü korelasyonu etkileyebileceğini göstermektedir. Son olarak çalışmanın zaman içinde değişen dinamikleri ortaya koyması piyasalardaki etkileşimlerin zaman içinde nasıl evrildiği ve finansal piyasalardaki risklerin zaman içinde nasıl değişebileceğine dair önemli bir perspektif sunmaktadır.