Klorprifosun gelişmekte olan sıçan ovaryumunda oluşturduğu toksisite üzerine kurkuminin koruyucu etkisinin histolojik olarak incelenmesi

Klorprifos (KLP), dünya çapında tarım ve konut haşere kontrolünde yaygın olarak kullanılan geniş spektrumlu bir organofosforlu pestisittir. KLP'ye maruz kalmanın pek çok organ üzerinde oksidatif strese neden olduğu gösterilmiştir. Kurkuminin (KUR) antioksidan, anti-inflamatuar, antineoplastik ve anti-mutajenik gibi güçlü biyolojik aktivitelere sahip olduğunu gösterilmiştir. Bu çalışmanın amacı, prenatal dönemde klorprifos maruziyetinin gelişmekte olan sıçan ovaryumu üzerindeki muhtemel etkilerini ve bu etkilerin kurkumin ile azaltılıp azaltılmayacağını ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda 21 dişi sıçan; Klorprifos (KLP), Kurkumin (KUR), Klorprifos+Kurkumin (KLP+KUR), SHAM ve Kontrol (K) olmak üzere 5 gruba ayrıldı (n=3). Gebe dişi sıçanlara, KLP grubuna 5mg/kg klorprifos, KUR verilen tüm gruplara 100 mg/kg kurkumin, gebelikleri boyunca her gün günde bir kez olmak üzere gavaj yoluyla verildi. Deney sonunda sakrifiye edilen sıçanlardan alınan ovaryum dokuları histopatolojik, stereolojik ve biyokimyasal yöntemlerle değerlendirildi. KLP grubunun gonadosomatik indeks (GSI) değerinin diğer tüm gruplardan istatiksel olarak anlamlı az olduğu belirlendi (p<0,01). Işık mikroskobik değerlendirme ile yapılan skorlama sonucunda ovaryumlarda en fazla dejenerasyonun KLP grubunda olduğu gözlendi (p<0,01). Yapılan stereolojik analizler sonucunda primordiyal, preantral ve antral folikül sayılarının KLP gurubunda diğer tüm gruplara göre azaldığı tespit edildi (p<0,01). Ayrıca bu gruba ait ovaryumların korteks hacimleri azalırken (p<0,01), medulla hacminde anlamlı bir değişiklik olmadığı görüldü. Kan serum örneklerinde yapılan biyokimyasal analizlerde KLP grubunda katalaz (CAT) ve süperoksit dizmutaz (SOD) enzim aktivite değerlerinin diğer gruplara göre azaldığı (p<0,01), benzer şekilde FSH değerinin de azaldığı ancak LH değerinin değişmediği tespit edildi. Kurkumin ile tedavi edilen KLP+KUR grubundaki sıçanlarda ise GSI değerinin KLP grubuna göre arttığı, ovaryumlarda meydana gelen histopatolojik değişiklerin hafiflediği, folikül sayılarının arttığı, kan serum örneklerinde ise SOD enzim aktivitesinin ve FSH düzeyinin arttığı görüldü (p<0,01). Sonuç olarak, kurkuminin klorprifosun ovaryumlarda neden olduğu oksidatif stresi indirgediği ve buna bağlı olarak ovaryumlarda meydana gelen dejenerasyonu hafiflettiğini söyleyebiliriz.