Hitit çiviyazısı i̇şaretlerinin bilgisayar desteği i̇le okunması ve veri madenciliği uygulama örnekleri

Anadolu'da M.Ö. 1650 - 1200 yılları boyunca hüküm süren Hitit krallığı ve imparatorluğu o dönem dünyasının en büyük güçlerinden birisi sayılmaktadır. Hititlerin kullandığı Hititçe, Hint-Avrupa dil ailesinin bilinen en eski üyelerinden biridir. Hititler dünyada arşiv-kütüphane uygulamasını ortaya koyan ilk toplumlardan biridir. Hititler çeşitli konulardaki metinleri Hitit çiviyazısı ile yaş kil tabletler üstüne yazıp tabletleri çoğunlukla fırınlayarak kalıcı hale getirmişlerdir. Hitit çiviyazılı metinlerin okunması, çevrilmesi, yorumlanması ve gramer kurallarının kullanımı yaklaşık yüz yıldır "ele ve insana" dayalı olarak yapılan, uzun süre ve emek isteyen, yorucu bir uğraştır. Anadolu'da yerüstünde ve hâlâ yeraltında bulunan kil tabletler üstündeki çiviyazısı işaretlerini günümüz bilgi ve bilgisayar destekli tekniklerle okuyabilmek sadece Anadolu değil tüm insanlık tarihi ve kültürü açısından son derece önemlidir. Bu çalışmada, imge işleme yöntemleri ile Hitit çiviyazılı tabletlerde bulunan çiviyazısı işaretlerinin okunması gerçekleştirilmiştir. Ayrıca çalışmada veri madenciliği teknikleri kullanılarak çiviyazılı işaretlerin sahip olduğu geometrik özelliklere göre sınıflara ayrılması ile ilgili uygulama örneklerine de yer verilmiştir.