Hiyel ilmi ve enmûzec türü ilimler tasnifi eserlerinde mekanik bilimin konumu

Teknolojinin gelişimiyle gündelik hayatımızın bir parçası haline gelen âlet ve makinelerin geçmiş zamanlardan bugüne nasıl geliştiğini ve icatların kimler tarafından ne şekilde gerçekleştirildiğinin izini sürebileceğimiz ilim dalı olan "hiyel"in (mekanik bilim/teknoloji) bilim tarihinde özel bir konumu bulunmaktadır. Tezimin konusu "Hiyel İlmi ve Enmûzec Türü İlimler Tasnifi Eserlerinde Mekanik Bilimin Konumu"dur. Bu çalışmadaki amacımız tarihsel süreç içerisinde kaleme alınan lügat ve sözlüklerde bir kavram olarak hiyelin anlamını/anlamlarını tespit etmek, klasik ilimler tasnifi eserlerinde müelliflerin taksim ettiği bilim disiplinlerinin içerisinde hiyel ilmini nerede ve nasıl konumlandırdıklarını belirlemek, özellikle enmûzec türü ilimler tasnifi eserlerinde yer alan ilim dalları arasında hiyel ilmini ve mekanik bilime dair disiplinleri keşfetmektir. Hiyel ilmi üzerine çalışan müelliflerin eserlerini, öne çıkan mekanizmaların gelecek eserlere sağladığı faydayı, icatların medeniyetler arasında gelişerek nasıl bir yol izlediği misaller ile birlikte sunarak, günümüzdeki teknolojinin tarihsel bağlamını ortaya çıkarmak öncü çalışmaların bugüne ve geleceğe etkilerini ve izlerini yorumlamaktır. Mekanizmaların, âletlerin ve disiplinlerin kavramsal bütünlük açısından ayrı ayrı ele alınışı "hiyel" ilminin bir gelenek halinde sürdürülüp, sürdürülmediğine dair de bilgi edinilmesine yol açacağı görüşündeyiz. Bu çalışma neticesinde hiyel ilminin tarihteki gelişim ve dönüşümü, günümüze tesiriyle birlikte bilimsel açıdan sistemsel bir şekilde ortaya konulmuştur.