Horasan ve Irak Selçuklu devletleri-Abbasî hilafeti ilişkileri (429-590/1038-1194)

Türk-İslâm tarihinde önemli gelişmeler ile yer edinen Selçuklu Tarihi, birçok araştırmanın konusu olarak karşımıza çıkmaktadır. Mâverâünnehir ve Horasan'da ortaya çıkıp, fetihler ile ilerleme kaydederek Irak, İran, Suriye ve Anadolu coğrafyasına sahip olan Selçuklular, bu bölgelerde meydana getirdikleri siyasî, askerî, idarî, sosyal ve kültürel faaliyetleri ile Türk-İslâm dünyasına yön vermiş ve derin izler bırakmıştır.Biz de bu denli önemli olan Selçuklu Tarihinin, diğer dönemlere nazaran karanlıkta kalmış olduğunu düşündüğümüz Horasan ve Irak Selçuklu Devletleri-Abbasî Hililafeti İlişkilerine yönelik bir çalışma hazırlayarak naçizane bu döneme ilgi çekmek ve farkındalık yaratmak istedik. Horasan Selçuklularının 431/1040 Dandanakan Savaşı ile kurulmasının hemen ardından, gücünü kaybeden ve Büveyhî baskısı altında ezilen Abbasî hilafetinin, Tuğrul Bey'i Bağdâd'a davet etmesi ile başlayan Selçuklu-Abbasî ilişkileri, Sultan Tuğrul'un Abbasî halifelerinin dünyevî yetkilerini ellerinden alması ile sonuçlanmıştır. Horasan Selçukluları döneminde iyi ilişkiler sergileyen Abbasî halifelerinin içten içe kaybettikleri dünyevî yetkilerini geri alma düşüncesi hep var olmak ile birlikte, Irak Selçuklu Devleti'nin kurulması onlaraaradıkları fırsatı sağlamış ve faaliyete geçmişlerdir. Sonuç olarak baktığımızda Abbasî halifelerinin amacının, sadece dünyevî yetkilerini geri almak olmadığı, Türkleri bu bölgeden çekip çıkartmak olduğu anlaşılacaktır.