Özelleştirme ne kadar popüler? Türkiye'de özelleştirmeye yönelik tutumlar

Özelleştirme 1980'lerden itibaren küresel bir olgu haline gelmiş, yapısal uyum programlarının ana bileşenlerinden biri olarak uluslararası kuruluşlarca, özellikle de Uluslararası Para Fonu ve Dünya Bankası tarafından şiddetle desteklenmiştir. Türkiye, rekabetin ve verimliliğin arttırılması saikı ile özelleştirme politikasını ilk benimseyen ülkeler arasında yer almakla birlikte 2000'li yıllara değin özelleşen kuruluşların payı oldukça sınırlı kalmış; takip eden yıllarda ise özelleştirmeler daha önce görülmemiş bir hız ve kapsamla gerçekleştirilmiş, özelleştirmelerin çoğu bu dönemde sonuçlandırılmıştır. Özelleştirme, işletmelerin mülkiyetine ilişkin bir ekonomi politikasının ötesinde, hükümet/devlet ve daha da önemlisi toplumsal eksende politik ve sosyal etkileşimleri olan bir olgudur. Bu tez, nicel yöntemler yardımıyla Türkiye'de özelleştirmeye ilişkin toplumsal desteği şekillendiren ana değişkenleri, Dünya Değerler Araştırmasının 1990 ve 2011 yılları arasında Türkiye'de gerçekleştirdiği 5 ayrı anketin verilerini kullanarak incelemektedir. Özelleştirmeye ilişkin toplumsal desteğin şekillenmesinde kişilerin gelir düzeyi, yaşı, eğitim seviyesi, cinsiyeti, politik yönelimi ve hükümete duyulan güvenin etkili olduğu sonucu çıkmaktadır. Öte yandan, özelleştirmeye ilişkin toplumsal desteği en fazla arttıran faktör genel olarak dönemsellik, özel olarak ise 2001 krizidir.