HPV aşısının ulusal aşı programına eklenmesi açısından maliyet-etkililiğinin değerlendirilmesi

Bu çalışmanın amacı Türkiye'de Human Papilloma Virus aşılamasının Genişletilmiş Bağışıklama Programına dahil edilerek ulusal aşı programına eklenmesinin maliyet-etkililik analizinin yapılmasıdır. Araştırmada Microsoft Excel tabanlı geliştirilen PRIME modeli kullanılmıştır. 12 yaşına gelmiş kız çocuklarının iki valanlı veya dört valanlı ve dokuz valanlı aşılarla aşılanma modellemesi ile iki ana senaryo (Senaryo-1 ve Senaryo-2) planlanmıştır. Senaryolar SGK ve toplumsal bakış açıları çerçevesinden ayrı ayrı ele alınmıştır. Her senaryonun da birim maliyete karşılık gelen sağlık çıktıları kurtarılan DALY cinsinden karşılaştırılmıştır. Senaryo-1 için ICER 2.231 $ bulunmuşken; senaryo-2 için 2.342 $ tespit edilmiştir. DSÖ kriterlerine göre her iki müdahale de "çok maliyet-etkili" olarak nitelendirilebilmektedir. Senaryoların ICER'i 2.592 $ olarak hesap edilmiştir. Duyarlılık analizinde ICER'i en çok etkileyen faktör indirgenme (iskonto) oranı olarak tespit edilmiştir. İkinci faktör olarak Aşı Etkinliği ve Alt tiplerin Servikal Kanser Oranı, üçüncü olarak aşı fiyatı gösterilebilmektedir. SGK'ya yıllık maliyeti senaryo-1 için 15.667.533 $, senaryo-2 için 23.583.760 $ olacaktır. Senaryo-1 için 54 $'a kadar olan aşı fiyatları için müdahale çok maliyet-etkilidir. 167 $'ın üzerindeki fiyatlar ise maliyet-etkili bulunmamaktadır. Senaryo-2 için 78 $'a kadar olan aşı fiyatları için müdahale çok maliyet-etkilidir. 242 $'ın üzerindeki fiyatlar ise maliyet-etkili bulunmamaktadır. Maliyet-etkililiğin en temel sebebi ölümlerin engellenmesi ile kazanılan yaşam yılıdır. DSÖ tarafından onaylanmış ve birçok ülkenin verileriyle çalışılmış bir model kullanıldığından ülkeler arası karşılaştırılabilir çıktılar oluşmuştur. Karar alınırken söz konusu insan sağlığının önemi ve müdahalenin bireye ve topluma faydalarından bağımsız hareket edilmemeli, bütüncül bakış sağlanarak müdahalelere karar verilmelidir.