Hücre kültürü kaynaklı hücreler arası matris tabanlı biyomürekkep ile 3 boyutlu biyobaskı

3 boyutlu (3B) biyoyazıcı teknolojisi gelecekte doku mühendisliği çalışmaları adına umut vadeden bir teknoloji olarak görülmektedir. Günümüzde ise farklı hücre tipi ve hücre yoğunluğuna sahip doku ve organlar üretmek mümkün değildir. Karmaşık dokuların 3B biyoyazıcı ile oluşturulamamasının temel zorluklarından birisi farklı hücre tiplerinin farklı hücre dışı ortamlara ihtiyaç duymalarıdır. Bu hücre dışı ortama hücreler arası matris (HAM) adı verilmektedir. HAM vücuttaki hücreleri ve dokuları çevreleyen, destekleyen ve onlara şekil veren geniş bir protein ve sinyal molekülleri ağıdır. Hücre dışı matris, hücrelerin çevrelerindeki diğer hücrelere bağlanmasına ve iletişim kurmasına yardımcı olur. hücre büyümesinde, hücre hareketinde ve diğer hücre işlevlerinde önemli bir rol oynar. 3B biyobaskı yönteminde hücre dışı ortam biyomürekkep adı verilen doğal veya sentetik polimerler yardımı ile taklit edilmeye çalışılır. İyi tasarlanmış bir biyomürekkep 3B basılan yapı içindeki hücrelerin büyümesini, çoğalmasını ve farklılaşmasını desteklemelidir. Bu nedenle, son zamanlarda doğal dokuların hücresizleştirilerek biyomürekkep tasarımında kullanılma fikri önem kazanmıştır. Hücrelerin uzaklaştırılması sonucu elde edilen HAM'ye hücresizleştirilmiş hücre dışı matris (dHAM) adı verilmektedir. Hazırlanmasında dHAM kullanılan biyomürekkeplere dHAM tabanlı biyomürekkep adı verilmektedir. Bu tür biyomürekkeplerin dokuya özgü kompleks bileşimleri hücreler için biyokimyasal olarak en iyi ortamı sağlarlar. Bu çalışmada ise hücreler arası matris doğal dokular yerine 2 boyutlu (2B) hücre kültüründen elde edilerek bir biyomürekkep hazırlanmıştır. Hazırlanan bu dHAM tabanlı biyomürekkebin 3B olarak basılan yapıdaki hücrelere etkisi gözlemlenmiştir.