Hukuki sorumluluk bakımından şirketler hukuku ve rekabet hukukunda ekonomik bir bütünlük olarak şirketler topluluğu

Hukuki Sorumluluk Bakımından Şirketler Hukuku ve Rekabet Hukukunda Ekonomik Bir Bütünlük Olarak Şirketler Topluluğu Türk medeni hukukunda ve şirketler hukukunda geçerli olan temel ilkelerden birisi, tüzel kişiliğe sahip şirketlerin kendilerini meydana getiren şahıs veya şahıslardan hukuken bağımsız bir varlığa sahip olmalarını ifade eden hukuki bağımsızlık ilkesidir. Söz konusu hukuki bağımsızlığın bir neticesi olarak, bir şirketin yapmış olduğu iş ve işlemler sonucunda uğramış olduğu zarardan belirli şartlar altında kendi yönetim organı sorumlu olmaktadır. Bu temel ilke geçerliliğini korumakla birlikte günümüz ekonomik şartlarında, ulusal ve uluslararası alanda faaliyet gösteren büyük ölçekli şirketlerin bünyelerinde birçok bağlı şirket bulundurduğu ve onları grup menfaatleri doğrultusunda kontrol ettiği ve yönlendirdiği durumlarda söz konusu hukuki bağımsızlık ilkesi menfaat sahipleri bakımından yeterli korumayı sağlayamamaktadır. İlgili menfaat sahiplerinin haklarının korunması amacıyla, yalnızca görünürdeki işlem ve eylemi yapan şirket yönetiminin sorumluluğunun değil aynı zamanda bu işlem ve eylemlerinin ardındaki akıl ve iradenin sahibi olan kişilerin de sorumluluğunu hukuken mümkün kılan ekonomik bütünlük yaklaşımına dayalı şirketler hukuku düzenlemeleri ihdas edilmiş, fiili organ, tüzel kişilik perdesinin kaldırılması gibi uygulamalar ortaya konulmuş, sadakat yükümlülüğü gibi doktrinsel görüşler ileri sürülmüştür. Yine, tüketicilerin ve rekabet düzeninin korunması amacına yönelik olarak hakim şirketin belirli şartlar altında bağlı şirketin gerçekleştirdiği rekabet ihlallerinden sorumluluğu sonucunu doğuran düzenleme ve içtihatlar da söz konusu ekonomik bütünlük yaklaşımına dayanmaktadır. Çalışmamızda hukuki bağımsızlık ilkesi, ekonomik bütünlük yaklaşımı ve ekonomik bütünlük yaklaşımının şirketler topluluğu ve rekabet hukukundaki görünümleri, şirketler hukuku ve rekabet hukukunda "kontrol" olgusunun varlığına dayalı hukuki sorumluluk durumları incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Ekonomik bütünlük, kontrol, şirketler topluluğu, hukuki sorumluluk.