Hurri-Mitanni Devleti

Tezimizin konusunu, M.Ö. 2. bin yılda yaşamış bunun ve gerek dili gerekse dini özellikleri ile komsu devletleri etkilemiş bir devlet olan Hurri-Mitanni devleti ve onun kurucu unsuru olan Hurriler oluşturmaktadır. Eski Önasya tarihinde ve kültüründe önemli bir rolle karşımıza çıkan Hurriler, M.Ö. 3. binyılın sonlarına doğru, Kafkasya ve Doğu Anadolu'dan güneye doğru yayılmışlardır. M.Ö. 2. binyılda Güneydoğu Anadolu ve Suriye `de önemli bir siyasal ve kültürel varlığın temsilcisi olan bu kavim, Önasyada özgün uygarlıklar yaratmıştır. Hurrilere ilk önce M.Ö. 3. binin sonlarında Mardin dolaylarında rastlanmıştır. Urki? şehrinde bir tapınağın kurulması ile ilgili belge, taş levha üzerine arkaik çivi yazısı ile kazınan yazıt M.Ö. 2300 yıllarına aittir. Hurriler önceleri M.Ö. 2. binin ilk yarısında kısa yaşamlı küçük beylikler kurmuşlardır. Daha sonra M.Ö. 1500?1250 arasında Hurriler tarafından kurulan Hurri-Mitanni devleti o dönemde Yakın Doğu'nun Mısır'dan sonra gelen ikinci büyük gücü olmuştur.Mitanni devletinin kralları Hint-Ari kökenli idiler. Hindistan'a giden bazı Hint-Ari boylarının İran yaylası üzerinden Güneydoğu Anadolu'ya geldikleri ve yerli halk olan Hurrilerle kaynaştıkları tahmin edilmektedir. Mitanni'lerin at yetiştirme konusunda oldukça bilgili oldukları anlaşılmaktadır. Boğazköy'de bulunan Hititçe yazılmış dört tablette atların yetiştirilmesi hususundaki bilgilerin bir Mitanni'li tarafından kaleme alındığı bildirilmekte ve Hititçe çevirideki bazı teknik terimler Sanskritçe dilinde verilmektedir. Oldukça kısa süren bir egemenlik döneminden sonra Hitit kralı ?uppiluliuma tarafından son verilen Hurri-Mitanni devleti Hattuşa'ya bağlı bir eyalet haline getirilmiş, fakat Hurrilerin etkisi yörede yoğun bir şekilde devam etmiştir.