Hüsn ü Aşk'ta metaforik üslup bağlamında eğitsel ögeler üzerine bir inceleme

Değerler eğitimi, son yıllarda önemi giderek artan, gelişmeye ve araştırmaya açık bir uzmanlık alanıdır. Bu alanda yazılı kültür değerlerimizden olan Klasik Türk edebiyatı eserlerinin içerdiği pek çok değeri incelemek zorunlu bir hale gelmektedir. Klasik Türk edebiyatı eserlerinin dil, üslup gibi estetik değerlerin yanında içerdikleri konular bakımından da sosyo-kültürel değerler barındıran zengin içerikli kaynaklardır. Bu eserlerden biri de klasik edebiyatının son zirve şairi Şeyh Gâlib'in "Hüsn ü Aşk" adlı alegorik ve mesnevîsi incelenmiştir. Mevlevî olan Şeyh Gâlib, Sebk-i Hindî'nin akımının edebiyatımızdaki en önemli temsilcilerindendir. Kullandığı metaforlarda tasavvuf remiz ve terimleri Sebk-i Hindî üslubunu yansıtmıştır. Şeyh Gâlib'in bu eserdeki dil ve üslubu dikkate alındığında eserde sadece değer araştırması yapmak eksik kalacağından değerlerin ele alınmasında sanatçının kullandığı metaforlarında incelenmesi uygun görülmüştür. Millî Eğitim Bakanlığının değerler eğitimi ile ilgili ilk somut çalışmaları 2015 yılında Türkçe Öğretim programına dâhil edilmiştir. Bu çalışmada 2019 öğretim programında kök değerler eğitimi adı altında tespit ve takdim edilen değerler şunlardır: Adalet, Dostluk, Dürüstlük, Öz Denetim, Sabır, Saygı, Sevgi, Sorumluluk, Vatanseverlik, Yardımseverliktir. Bu kök değerlere ek olarak değişik akademik çalışmalarda ele alınan şu değerler de araştırmaya dâhil edilmiştir: Güzellik ve Estetik, Kültürel, Fedakârlık, Çalışkanlık, Cesaret, Dini- Tasavvufi, Merhamet. Millî Eğitim Bakanlığı'nın kök değerleri yanında toplumsal ve ulusal değerler birlikte değerlendirilerek metaforik üslup bağlamında ele alınmıştır. Araştırmada Prof. Dr. Erol Güngör'ün değerler eğitimi sınıflandırması hareket noktası olmuştur. Sonuç olarak Türkçe derslerinde, "Hüsn ü Aşk"ın sadeleştirilerek öğrencinin dikkatine sunulmasının mümkün olduğu düşünülmektedir. Bu sayede mesnevîden aktarılan metinle hem öğrencilere edebî sanatların öğretimi sağlanmış olacaktır hem de orijinal metafor kavramıyla birlikte öğretim programındaki değerler kazandırılmış olacaktır. Metin üzerinden aktarılarak öğrencilere edebî haz ve somutlaştırma yetisinin kazandırılması da çalışmanın açık hedeflerindendir. Anahtar Kelimeler: Şeyh Gâlib, değerler eğitimi, metafor, üslup