Hz. Peygamber'in hutbe ve hitabeleri

Hz. Peygamber dinî tebliğ ve irşad amacıyla hutbe irâd ettiği gibi, sosyal hayatta yaşanan bazı olumsuzlukları da yine hutbeler aracılığıyla düzeltmiş, yaşanan sorunların çözüme kavuşmasını sağlamıştır. Bu noktada hutbeler, sadece hutbeyi irâd eden kişinin değil aynı zamanda toplum gündeminin yansıması olarak da ortaya çıkan metinlerdir. Hz. Peygamber'in hutbeleri ile yaşanan olaylar arasındaki bağlantının tespiti için yapılan bu çalışmada karşılaştırmalı metin tenkidi yöntemi kullanılmıştır. Farklı zaman ve zeminde irâd edilen on hutbenin ele alındığı çalışmada, altı hutbe metninin içeriği ile tarihsel zemin arasında bağ tespit edilmiştir. Dört hutbe metninde yaşanan olayın metinde doğrudan yer aldığı tespit edilirken, iki metinde bu ilişki dolaylı olarak rivayetlerlere yansımıştır. Dört hutbe metninin ise yaşanan olaylarla hiçbir bağlantısı tespit edilememiştir. Tarihsel zeminin tespit edilmesi, hutbelerin Hz. Peygamber'e aidiyeti noktasında güçlü veriler sunduğu gibi hutbe içindeki sözlerin doğru bağlamda anlaşılmasına da katkı sağladığı sonucuna varılmıştır.