İbn Sa'd'ın (Ö. 230/845) et-Tabakâtü'l-Kübrâ adlı eserinde cerh ve ta'dil metodu

Dinimizin ilk ve en önemli kaynağı Kur'ân'dır. İkinci önemli kaynağı ise sünnettir. Sünnetin korunması ve sonraki nesillere aktarılması için zaman içinde çeşitli yöntemler geliştirilmiş ve böylece hadis ilmi ortaya çıkmıştır. Hadislerin sıhhati çoğunlukla senedlerine göre değerlendirildiğinden hadis ilminde rical ve cerh-tadil ilmi ön plana çıkmıştır. Bunlar ise isnad ve metin'dir. Hadislerin Peygamber'den (s.a.s) sahih bir şekilde rivayet edilmesi öncelikle senede dair bir ilim dalıdır. İsnadı sahih görülen hadisler ayrıca değerlendirmeye alınır. İsnad bir nevi hadis ilminin sigortasıdır. Zira rivayetler raviler aracılığıyla nakledilmekte ve onların güvenirliğine göre değer kazanmaktadır. Ravileri konu alan Rical ilmi de bu bağlamda önemli ilim dalı kabul edilmiştir. Bu tezin amacı İbn Sa'd'ın kaleme almış olduğu et-Tabakât'ta cerh ve tadil metodu açısından aktardığı bilgileri hadis bilim dalı bağlamında incelemektir. Özellikle nakillerde kullandığı cerh ve ta'dîl lafızlarını incelemek suretiyle onun hadisçiliğine dair bazı tespitlerde bulunabilmektir. İbn Sa'd daha ziyade siyer ilminde tanınmış İslâm âlimidir. Ancak o, aynı zamanda hadis tarihinin erken dönemlerinde yaşamış iyi bir muhaddistir. Siyer ve İslam tarihi alanında değerli bilgiler vermekle birlikte mezkûr eseri, hadis alanında meşhur raviler hakkında malumat aktaran ilk hadis eserlerindedir. Bu tezde İbn Sa'd'ın et-Tabakât adlı eserinde, ravilerin cerh ve ta'dîl edilme yöntemleri analiz edilmiştir.