İbnü'l-Enbârî ve el-Müzekker ve'l-Müennes adlı eseri

Çalışmamızda III. ile IV. yüzyıllarda Abbâsî Devleti döneminde Bağdât'ta yaşamış Kûfe dil ekolünün büyük temsilcilerinden Ebû Bekir Muhammed b. el-Kâsım İbnü'l-Enbârî (328/940) nin hayatı ve gramer konusunda ele aldığı el-Müzekker ve'l-Müennes adlı eseri ele alınmıştır. Müellif ve eseri hakkında genel bilgi verilirken işlediği konular hakkında da kısaca bilgi verilmiştir. Çalışmamız giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş kısmında İbnü'l-Enbârî'nin yaşadığı dönemin siyasi, sosyal, ilmi ve kültürel durumuyla ilgili malumatlar ele alınmıştır. Aynı zamanda giriş kısmında Arap dilinde müzekker ve müennes hakkında bilgi verilmiş ve günümüze kadar yazılmış en önemli eser müelliflerinin isimleri zikredilmiştir. Tezin birinci bölümünde İbnü'l-Enbârî'nin hayatı, ilmi yönü, kişisel özellikleri, eserleri ve hakkında yapılmış çalışmalar ele alınmıştır. İkinci bölümde İbnü'l-Enbârî'nin el-Müzekker ve'l-Müennes adlı eseri ana hatlarıyla tanıtılmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda el-Müzekker ve'l-Müennes'in genel özellikleri, yazılış gayesi, önemi, metodu, kaynakları, istişhadı, ıstılahları, tanımlamaları, ta'lilleri, bu alanda yazılan diğer eserlerle karşılaştırması hakkında bilgi verilmiş ve eserde ele alınan konulara kısaca değinilmiştir. Sonuç kısmında ise bu çalışmada elde edilen veriler ana hatlarıyla belirtilmiştir. Buna göre İbnü'l-Enbârî, eserinde gerek Basra Ekolü'ne, gerekse Kûfe Ekolü'ne mensup dil âlimlerinin gerekse de diğer dil âlimlerinin görüşlerine başvurmuş, ayet, kıraât, hadis ve şiir gibi şevâhidlerden istişhad getirmiştir. Anahtar Kelimeler: Arap Dili, İbnü'l-Enbârî, Müzekker, Müennes.