İbnü'l-Kattâʻ es-Sıkıllî'nin hayatı ve Ed-Dürretü'l-Haṭîre adlı eseri

Adı Arapçada "Sıkılliyye" (صِقِلِّيّة) olarak telaffuz edilen Sicilya Adası, Arap şiiri açısından üzerinde durulmayı hak eden bir yerdir. Kelbîler idaresi döneminde Sicilya Adası'nda, gelişmeye başlayan Arap şiirinin kökleri, uzun bir geçmişe dayanmakta ve geleneksel Arap kasidesinin izlerini taşımaktadır. Arap edebiyatı tarihinde önemli bir yere sahip olan Sicilya şiirinin önemli bir bölümü, 11. yüzyılın ilk yarısında yaşamış olan Sicilyalı ünlü dilbilimci, şair ve filolog İbnü'l-Kattâʻın ed-Dürretü'l-ḫaṭîre fî şuʻarâi'l-cezîre adlı antolojik eseri aracılığıyla günümüze kadar ulaşmıştır. Bu bağlamda İbnü'l-Kattâʻın hayatı, ilmî ve edebî yönden ele alınmış ve eserin, Sicilya'nın edebî-kültürel tarihindeki yeri, önemi ve özellikleri çalışılmıştır. Yoğun bir fikrî ve ilmî entelektüel hareketin cereyan ettiği bu coğrafyada varlığını gösteren Sicilya şiirinin gelecek nesillere taşınmasını sağlayan bu güzîde eser, maalesef bütün olarak günümüze kadar ulaşamamıştır. Bu eser, Beşir el-Bekkûş tarafından tahkik edilerek, 1995 yılında Beyrut'ta neşredilmiştir. Eserin hem Arap-Müslüman Sicilya şiirini temsil etmesi, hem de Arap edebiyatı alanında değerli bir konuma sahip olması nedeniyle araştırıldığı ve önemle takip edildiği görülmektedir. Bu çalışma, İbnü'l-Kattâʻ es-Sıkıllî'nin ed-Dürretü'l-ḫaṭîre adlı eserinin ülkemizde ve uluslararası edebiyat alanında bütün yönleriyle tanıtılmasına katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Çalışmada, şairin yaşadığı ve eserin yazıldığı dönemde Sicilya'nın coğrafî, siyasi, sosyal ve kültürel ortamı değerlendirilmiştir. Sicilya Arap şiirinin, bu alanlarda nasıl yer aldığı ve bu alanlarda oynadığı rolün ne olduğuna genel olarak işaret edilmiştir. Ayrıca müellifin vatanı olan Sicilya'da gelişen medeniyetin, dünya medeniyetleri arasındaki önemine ve diğer medeniyetlere olan etkisine değinilmiştir. Ülkemizde yüksek lisans tezi olarak böyle bir çalışmanın yapılmasıyla, günümüze kadar ulaşamayan ed-Dürretü'l-ḫaṭîre adlı antolojik edebî mirasın tanıtılması amaçlanmıştır. Bu çalışmanın, konuyla ilgili diğer araştırmalara ışık tutabilmesi ümit edilmektedir.