İç Anadolu kapalı havzasındaki yer altı barajlarının değerlendirilmesi

Bu tez çalışmasında, artan su krizi karşısında alternatif bir su depolama yöntemi olan yeraltı barajlarının, İç Anadolu Kapalı Havzası özelinde uygulanabilirliği incelenmiştir. Türkiye'nin yıllık ortalama yağış miktarı 643 mm olup, bu değer dünya ortalamasının altında kalmaktadır. Yıllık kullanılabilir su potansiyeli yaklaşık 112 milyar m³, kişi başına düşen su miktarı ise 1300 m³ civarındadır. Bu göstergeler, Türkiye'nin su stresi altında bulunan ülkeler arasında yer aldığını ortaya koymaktadır. Araştırma kapsamında yeraltı barajlarının tanımı, tarihsel gelişimi, inşa teknikleri ve uygulama alanları değerlendirilmiştir. Özellikle DSİ tarafından 2019 yılında başlatılan "100 Yeraltı Barajı Projesi" doğrultusunda, 2023 yılı itibarıyla 88 barajın tamamlandığı, yaklaşık 30 milyon m³ suyun depolandığı ve 150 bin dekar tarım alanının sulama imkânına kavuştuğu belirlenmiştir. Bu bulgular, söz konusu yapının tarımsal verimlilik ve su yönetimi açısından önemli bir potansiyel taşıdığını göstermektedir. İç Anadolu Kapalı Havzası'nda yapılan değerlendirmeler, bölgenin yıllık ortalama yağışının 350–400 mm aralığında olduğunu ve son yirmi yılda akifer seviyelerinde 10–12 metre düşüş yaşandığını ortaya koymaktadır. Ayrıca Türkiye'de sulanan tarım alanlarının yaklaşık %25'i bu bölgede yer almakta olup, bölgenin suya olan bağımlılığı giderek artmaktadır. Çankırı, Ankara ve Kırıkkale illerinde yapılan jeomorfolojik ve hidrojeolojik analizler, havzanın yeraltı barajı inşası için uygun koşullara sahip olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, yeraltı barajlarının doğru yer seçimi ve etkin yönetim stratejileri ile Türkiye'nin su yönetiminde sürdürülebilir, düşük maliyetli ve çevre dostu bir alternatif olarak yaygınlaştırılabileceği sonucuna ulaşılmıştır.