İdare Hukukunda tahkim yolu

İdare Hukuku'nda tahkim yolunun mümkün olup olmayacağı sorunu Cumhuriyet'in ilk yıllarından bu yana karşımıza çıkan bir konu olagelmiştir. Bu sorun dünyada ağırlık kazanan küreselleşme eğilimi ve bunun yerel hukuklara yansıyan özelleştirme yaklaşımı ile, özellikle 90'lı yıllarda İdare Hukuku gündeminde yap-işlet-devret modeli merkezli olarak önemli bir yer tutmuştur. Anayasa Mahkemesi ve Danıştay içtihatlarıyla tahkim aleyhine sonuçlanan bu tartışma süreci, 1999 yılına gelindiğinde, Anayasa'da yapılan değişiklikler çerçevesinde İdare Hukuku'nda tahkim yolunun anayasal dayanağı bulunan bir hukuki kavram halini almasıyla yeni bir boyut kazanmıştır. Biz de bu çalışmamızda, yarattığı tartışmalar itibariyle eski sayılabilecek, başta Anayasa olmak üzere pozitif hukuktaki düzenlemeleriyle ise İdare Hukuku'nda oldukça yeni olan bu konuyu incelemeye çalıştık. Birinci bölümde, tahkimin hukuki uyuşmazlıkları çözmede alternatif bir yöntem olduğu gerçeğinden hareketle, öncelikle idari uyuşmazlıkların neler olduğu ve İdare Hukuku'nda bu uyuşmazlıkların çözümünde hangi yöntemlerin kabul edildiği konusuna değinmeyi uygun bulduk. Bunu gerçekleştirebilmek için de, kabul etmiş olduğumuz ve bir Kıta Avrupası Sistemi olan "İdari Rejim" sistemi bünyesinde, İdare Hukuku, İdari Yargı, idari işlem, idari eylem ve idari sözleşmelerin özelliklerini, konumuza altyapı sağlayacak derecede incelemeye çalıştık. İkinci bölümde ise, ilk olarak tahkim kurumunun ne tür bir uyuşmazlık çözme yöntemi olduğu ve çeşitlerinin neler olduğu konusu üzerinde durduk. Ardından tezimizin esas konusunu oluşturur bir şekilde, Anayasa değişikliği öncesinde İdare Hukuku sistemimizde tahkim yolunun mevcut olup olmadığı sorusunun yanıtını aradık. Bununla bağlantılı olarak da, başta Anayasa değişikliklerini yaratan nedenler olmak üzere, değişikliğin getirdiği yeni sistem ve bu sistemin İdare Hukuku sistemimizde doğurduğu sonuçların değerlendirmesini amaçladık. Bunu yaparken, yeni sistemin özellikle İdare Hukuku'nun kendine özgü konumu ve Anayasa Mahkemesi içtihatlarıyla İdari Yargı'nın görev alanına verilen anayasal anlam üzerinde durmaya çalıştık.