İdare tarihinin inşasında bürokrat biyografileri: İbnülemin bakışı ile bürokratik yönetim geleneği

Bir insanın bugünkü hayatını anlamlandırma kabiliyeti büyük oranda geçmişini anlamış ve biliyor olmasıyla kazanılacaktır. Çünkü orada tek başına hayatı yaşayarak elde edemeyeceği kadar tecrübe onu bekler vaziyettedir. Bu hususta yapılabilecek ilk iş ise kaynak teşkil eden malzemelerin tespiti ve titizlikle incelenmesidir. Doğrusuyla yanlışıyla tarihte var olmuş bir insanın hayatının inşası olan biyografik metinler bize bu yolda kaynak teşkil etmektedir. Bu husus yönetim için de geçerlidir. Bugün kurumsal bir devlet yönetimine sahip olmak geçmişteki idari yapılarımızı, yönetim geleneklerimizi, yöneticilerimizi tanıyıp bilmekten ve yapılmış yanlışlardan ders çıkarmaktan geçmektedir. Bir devlet geleneğinin temsilcisi olan İbnülemin de ömrünün uzun bir bölümünü devlet hizmetinde geçirmiş, entelektüel bir şahsiyet olarak karşımıza çıkarmaktadır. Ortaya koyduğu Son Sadrazamlar eseri içerdiği biyografik malzemelerle bugünün yönetimine rehber olmaktadır. Tezimiz de de bu biyografik malzemeler bir yöntem ve bilgi edinme aracı olarak kullanılarak belli kavram setleri oluşturulmuştur. Bu kavramlar liyâkat ve adalet, kıdem ve tecrübe, memuriyet, devlet ricali kaht-ı rical, kamu yararı, hikmet-i hükümet şeklinde ayrı başlıklarda incelenmiştir. Sonuçta da İbnülemin 'in bürokrat biyografilerinin Türk idare tarihi disiplininde yeri ve önemi ortaya konulmuştur.