İdarenin kusurlu sorumluluğu ve rücu

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 125'inci hükmü uyarınca idarenin, faaliyetleri sebebiyle doğan zararların tazminini sağlama yükümlülüğü mevcuttur. İçtihadi olarak ortaya çıkan ve gelişen, Anayasa ve mevzuat hükümleriyle de desteklenen bu yükümlülük, hizmet kusuru ilkelerinden kaynaklanacağı gibi kusursuz sorumluluk esaslarından da doğabilmektedir. İdarenin yürüttüğü kamu hizmetlerinin artış göstermesi, bu hizmetler yerine getirilirken idareye yabancı üçüncü kişilerle birlikte idarenin kendisinin de zarara uğrama ihtimalini doğru oranda arttırmıştır. Zarar tehlikesinin artmasıyla birlikte de kamu hizmetlerini gerçekleştiren kamu görevlilerinin mali sorumluluklarını tespit etme ve sorumlu kamu çalışanına rücu hususu, üzerinde dikkatle durulması gereken ve çözülmesi gereklilik arz eden birçok sorunu meydana çıkarmıştır. Kamu görevlisinin kusurlu bir davranışının sebep olduğu zararlarda, idarenin hizmet kusuru ilkesi gereğince zarara uğrayanın zararını ödedikten sonra; Anayasanın 129'uncu hükmü gereği zarardan sorumlu kamu görevlisine karşı kişisel kusuru oranında rücu hakkını kullanması gerekmektedir. Fakat rücu sisteminin işletilmesine ilişkin mevzuatta yer alan açıklıklar, öğretide ve içtihatlarda çelişkilerin ortaya çıkmasına neden olmuş; idare, kamu görevlisi ve zarar gören arasındaki üçlü ilişkide hak ihlallerinin yaşanmasına sebep olmuştur. Bu çalışmanın amacı, hukuk ihlallerinin tespit edilmesi üzerine mevcut yasal düzenlemeler ve yargı kararları ışığında uygulamanın değerlendirilmesi olup, öğretideki kaynaklar sistematik bir şekilde toplanarak; idarenin kusurlu sorumluluğu, rücu mekanizmasıyla ilişkilendirilmiş ve çözüm yolları ortaya koymaya çalışılmıştır.