İdeolojik aygıt olarak Türkiye'de Anayasalar (1982 Anayasası öncesi dönem)

İdeolojik Aygıt Olarak Türkiye'de Anayasalar (1982 Anayasası Öncesi Dönem) Devletin ideolojik aygıtı olarak kurgulanan anayasaların toplumsal kültürün dönüştürülmesinde etkili olup olmadığı Türk anayasal tarihi açısından incelenmiştir. Çalışmada 1876 Osmanlı Anayasası ve 1921, 1924, 1961 Türk Anayasaları ele alınmıştır. İlgili anayasaların uygulandığı dönemlerdeki kültürel dönüşüm ve hukukun rolü dil, din, siyasi haklar ve vatandaşlık alanları temel alınarak araştırılmıştır. Araştırmada Althusser'in devletin ideolojik aygıtları yaklaşımından hareketle yapısalcı kuram esas alınmıştır. Çalışma teorik olarak yapılmıştır. Türkiye'nin anayasal tarihine ilişkin kitaplardan, tarih ve siyaset bilimi kitaplarından, Meclis tutanaklarından, mahkeme kararlarından, internet kaynakları ve gazetelerden yararlanılmıştır. Anayasa, tarih ve siyaset bilimi çalışmalarından çıkarılan sonuçlar toplumsal yapıya ilişkin tespitlerle birlikte değerlendirilmiştir. İncelemede Türkiye'de resmi ideoloji çerçevesinde 1923 yılından başlayarak devletin aygıtları aracılığıyla toplumsal kültürün şekillendirilmeye başlandığı görülmüştür. Bu şekillendirmenin 1924 Anayasası'nın 1937 yılına kadar ihlal edilerek; 1937 yılından sonra ise Anayasa'ya eklenen resmi ideoloji ilkeleri ile doğrudan Anayasa desteği ile devletin ideolojik ve cebri araçları (özellikle de normlar ve mahkemeler) aracılığıyla yürütüldüğü tespit edilmiştir. 1961 Anayasası'na da hazırlandığı dönemden itibaren resmi ideoloji yüklenmiş ve Anayasa ile getirilen vesayet araçları ile toplumun bu ideolojinin dışına çıkması önlenmeye çalışılmıştır.