II. Abdülhamit yönetimine muhalafet: İttihat ve Terakki Cemiyeti

Tezimizin konusu, Abdülhamit dönemindeki İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin ona karşı yaptığı muhalefettir. İttihatçılar'ın II. Abdülhamit'e karşı olan muhalefetlerini siyasi, içtimai, İktisadi ve eğitim gibi yönlerden Abdülhamit dönemiyle ve onun icraatlarıyla mukayese etmek suretiyle, bu muhalefetin özeliklerini ortaya koymak yakın tarihi anlamak ve değerlendirmek açısından önemlidir. Ayrıca Osmanlı Yenileşme süreci içersinde Avrupa'ya gönderilen nesillerin geri döndüğünde ülkeye olan etkilerinin ve katkılarının faydalı ve zararlı taraflarını ortaya koymak açısında da ayrı bir öneme sahiptir.Yeni Osmanlılar'ın padişaha ve bilhassa Babıâli idaresine karşı giriştikleri muhalefet neticesinde kurdukları gizli cemiyetin Avrupalı casuslarla olan ilişkisi ve bu çerçevede İttihatçılar'ın darbe planları da tezimizde dikkat çekilen noktalardır. Ayrıca bu Yeni Osmanlılar'ın faaliyetlerinin neticede İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin doğmasına vesile olması çerçevesinde İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin kuruluş felsefesine dikkat çekilerek aradaki ilişki ve bağlantı da sağlanmaya çalışılmıştır.Abdülhamit'e karşı muhalif olan İttihatçılar'ın ona alternatif olabilecek bir siyasi programa sahip olmadıkları görülmektedir. Jöntürkler Abdülhamit'in tahtan indirilmesi, Meşrutiyet'in ilanı ve Meclis-i Mebusan'ın açılmasından yana ittifak etmişlerdir. Bunların haricinde İttihatçılar siyasi açıdan ihtilaflı fikirlere sahip olmuşlardır. Bir siyasi birlik ve bütünlük sağlamaktan uzaktırlar. Kimi zaman da siyasi açıdan Avrupalılar tarafından kullanıldıkları izlenimini vermişlerdir. Diğer önemli nokta ise, İttihatçılar'ın Batılılaşmanın sağlanması için topluma biyolojik- materyalist ve pozitivist fikirleri aşılamaya çalışmalarıdır. Eğitim konusunda ıslahatı savunan İttihatçılar, Osmanlı'nın en mühim meselelerinden birisi olan iktisat konusunda ise oldukça vasat bir fikir düzeyinde kalmışlardır.Tezimizi hazırlarken izlediğimiz yöntem öncelikle ayrıntılı bir biçimde literatür taraması ve ardından da konu ile ilgili arşiv belgelerine ulaşılması şeklinde özetlenebilir. Elde etiğimiz materyaller incelenmiş, konu başlıklarına göre tasnif edilerek, konumuz üzerine hazırlanmış özel çalışmalara atıflar yapılmıştır. Tez metnini daha anlaşılır kılmak maksadıyla arşiv belgeleri günümüz Türkçesine çevrilip yorumlanmak suretiyle verilmiştir.