İkinci intercostal aralık hizasından cilt ve plevra arasındaki mesafenin yaş, cins ve kütle endeksi ile ilişkisi

Tansiyon pnömotoraks hayatı tehdit eden acil bir durumdur. İğne dekompresyon yöntemi en sık tercih edilen acil tedavi yöntemidir. Geleneksel olarak ikinci interkostal aralık midklaviküler hattan uygulanır. İğne dekompresyon yönteminin başarısı doğru uzunlukta bir kateter ile plevraya girilebilmesine bağlıdır. Çalışmanın amacı farklı vücut kitle indeksindeki hastaların cilt ve plevra arasındaki mesafesini ikinci intercostal aralık midklaviküler hattan yapılan ultrasonografi ölçümleri ile tomografi ölçümlerini karşılaştırıp, acil bir durum olan tansiyon pnömotoraks hastalarında uygun kateter uzunluğunu bulmaktır. Akdeniz Üniversitesi Hastanesinde herhangi bir sebeple toraks tomografisi çekilen 18 yaşından büyük, gebe olmayan, entübe olmayan 150 hasta çalışmamıza alındı. Cilt ve plevra arasındaki mesafe ölçümü için altın standart olarak bilgisayarlı tomografi ölçümleri baz alındı ve sternum orta hattından 8 cm uzaklık hesaplanarak ikinci interkostal aralık midklaviküler hattın her iki tarafından ölçümleri yapıldı. Çalışmaya alınan hastaların tümü ele alındığında %58'i (n:87) erkek, %42'si (n:63) kadındı. Hastaların yaş ortalaması 56,23±16 idi. Çalışmaya katılan hastaların %64.7'si (n:97) genç, %35.3'ü (n:53) yaşlıydı. Tüm hastalarda sol taraftan yapılan ölçümlerde cilt ve plevra arasındaki mesafe ortalaması 36.2±1.34 mm iken, kadınlarda 37.7 mm, erkeklerde bu mesafe 33.3 mm olarak saptandı. Tüm hastalarda sağ taraftan yapılan ölçümlerde cilt ve plevra arasındaki mesafe ortalaması 36.19±1.31 mm iken, kadınlarda 43.1 mm ve erkeklerde 31.2 mm olarak saptandı. Standart branül uzunluğunun 50 mm olduğu düşünüldüğünde sağ taraftan yapılan ölçümlerde 22 (%14.6) hastada ve sol taraftan yapılan ölçümlere göre 23 (%15) hastada plevral boşluğa ulaşılamayacağı yani işlem başarısızlığı gelişeceği saptandı. İşlem başarısızlığı gelişecek hastaların her iki taraf ölçümlerinde de 22'sinin kadın olduğu belirlendi. İstatistiksel bir fark olmasa da, VKİ'ye göre kilolu olan hastaların cilt plevra arasındaki mesafesinin daha fazla olduğu görüldü. Sonuç olarak, hastaların yaklaşık %15'inde standart branüller ile ikinci interkostal mesafe midklaviküler hattan yapılacak iğne dekompresyon tedavisi, branül boyunun yetmemesi nedeni ile başarısız olacaktır. Vücut kitle indeksi arttıkça cilt ile plevra arasındaki mesafe artmaktadır. Bu durumda obez hastalarda işlem başarısızlık oranının daha yüksek çıkacağı öngörülmüştür. Acil servise travma ile gelmiş ve tansiyon pnömotoraks olduğunu düşündüğümüz olgularda iğne torakostomi için uygun branül uzunluğunu acilde yapılan ultrasonografi ile saptamak, prob ile cilt basısı, meme dokusu, kas dokusu, yağ dokusu ya da hasta ajitasyonu gibi nedenlerle doğru ölçümler vermemektedir.